منظور از سود سهام چیست؟


شرح عناصر صورتهای مالی در حسابداری

عناصر صورتهای مالی در خدمات حسابداری یعنی طبقات کلی اقلام تشکیل ‌دهنده صورت های مالی مانند تکه هایی از یک پازل هستند که توسط آن ‌ها صورت های مالی ساخته می‌شوند . این عناصر اصلی که شامل دارایی ‌ها ، بدهی‌ ها ، حقوق صاحبان سرمایه ، درآمدها ، هزینه‌ ها ، آورده صاحبان سرمایه و ستانده صاحبان سرمایه است معرف منابع اقتصادی یک واحد تجاری ؛ ادعاهای علیه با علایقی نسبت به آن منابع ؛ و آثار مالی مبادلات یا سایر رویدادهای اقتصادی که موجب تغییر در آن منابع اقتصادی یا ادعاهای علیه آن ‌ها شده‌اند می‌باشند .

دارایی ‌ها

دارایی عبارت است از حقوق نسبت به منافع اقتصادی آتی یا سایر راههای دستیابی مشروع به آن منافع که درنتیجه معاملات با سایر رویدادهای گذشته به کنترل واحد تجاری درآمده است.

بدهی‌ ها

بدهی عبارت از تعهد انتقال منافع اقتصادی توسط واحد تجاری ناشی از معاملات یا سایر رویدادهای گذشته است. درواقع بدهی‌ ها به‌عنوان اختصاص احتمالی آتی منافع اقتصادی که درنتیجه تعهدات فعلی شخصیت حسابداری در رابطه با انتقال دارایی‌ ها با ارائه خدمات به سایر شخصیت‌ ها در آینده که درنتیجه مبادلات یا رویدادهای گذشته ایجادشده است، تعریف می‌گردند.

حقوق مالکانه ( حقوق صاحبان سرمایه )

حقوق مالكانه یا خالص دارایی‌ها، حق مالی (منافع) باقیمانده در دارایی‌های یک واحد تجاری پس از کسر کل بدهی‌ها از کل دارایی‌ها است. به علت اینکه حقوق مالکانه، یک حق باقیمانده است، نمی‌توان آن را مستقل از دارایی‌ها و بدهی‌ها اندازه‌گیری نمود. رابطه بین دارایی‌ها، بدهی‌ها و حقوق مالكانه، مبنایی است برای معادله حسابداری :

حقوق مالكانه + بدهی ‌ها = دارایی ‌ها

که با تغییر محل عناصر تشکیل‌دهنده معادله حسابداری خواهیم داشت :

بدهی‌ ها - دارایی‌ ها = حقوق مالکانه

حقوق مالکانه را حقوق صاحبان سهام یا سرمایه نیز می ‌نامند.

درآمد ها و هزینه ‌ها

صورتهای مالی بین تغییرات در حقوق صاحبان سرمایه ناشی از معاملات با صاحبان سرمایه (به‌عنوان صاحب سرمایه) و دیگر تغییرات حقوق صاحبان سرمایه تمایز قابل می‌شود. تغییرات اخیر، درآمد و هزینه نامیده می‌شود که تعریف آن‌ها به شرح زیر است:

درآمد

افزایش در حقوق صاحبان سرمایه بجز مواردی که به آورده صاحبان سرمایه مربوط می‌شود.

هزینه

کاهش در حقوق صاحبان سرمایه بجز مواردی که به ستانده صاحبان سرمایه مربوط می‌شود.

بر این اساس درآمد و هزینه واژه‌ هایی کلی هستند که دربرگیرنده همه تغییرات در حقوق صاحبان سرمایه است مگر آن تغییراتی که مرتبط با آورده یا ستانده صاحبان سرمایه باشد. بنابراین درآمد دربرگیرنده درآمد ناشی از فعالیت‌های اصلی و مستمر واحد تجاری (درآمد عملیاتی) و سایر انواع درآمد (نظیر درآمدهای غیرعملیاتی و سایر اقلام سود و زیان جامع) می‌باشد. به‌گونه‌ای مشابه، هزینه دربرگیرنده هزینه‌های تحمل شده ناشی از فعالیت‌های اصلی و مستمر واحد تجاری (هزینه عملیاتی) و سایر انواع هزینه (نظیر هزینه‌های غیرعملیاتی و سایر اقلام سود و زیان جامع) می‌باشد.

درآمدهای عملیاتی

درآمدهای عملیاتی، جریان ‌های ورودی ادواری دارایی‌ها یا تسویه بدهی ‌ها و یا ترکیبی از هر دو می‌باشند که درنتیجه تحویل یا تولید کالا، ارائه خدمات با سایر فعالیت‌های درآمد زا حاصل می‌شود و تشکیل ‌دهنده عملیات اصلی یا عمده فعالیت‌ های یک واحد تجاری است.

هزینه‌های عملیاتی

هزینه‌های عملیاتی، مصرف ادواری دارایی‌ها و یا تحمل بدهی‌ها و یا ترکیبی از هر دو می‌باشد که درنتیجه تحویل یا منظور از سود سهام چیست؟ تولید کالا، ارائه خدمات با سایر فعالیت‌های درآمدزایی که فعالیت‌های اصلی یا عمده واحد تجاری را تشکیل می‌دهند، به وقوع می‌پیوندند.

سود یا زیان عملیاتی

اختلاف بین درآمد ها و هزینه ‌های عملیاتی نشان‌دهنده سود یا زیان عملیاتی می‌باشد. نتیجه خالص فعالیت ‌های اصلی و مستمر، شاخصی است که توان واحد تجاری را از نظر سودآوری به نمایش می‌گذارد.

درآمدها و هزینه‌های غیرعملیاتی

درآمد های غیرعملیاتی افزایش در حقوق مالکان یا خالص دارایی‌ ها می ‌باشند که درنتیجه مبادلات فرعی (جانبی) و یا اتفاقی واحد تجاری ایجاد می‌شوند. به‌بیان‌دیگر، درآمدهای غیرعملیاتی از آن دسته مبادلات و رویدادهای اقتصادی منتج می‌گردند که از درآمدهای عملیاتی، عملیات متوقف‌شده و سایر اقلام سود و زیان جامع ناشی نمی‌شود . هزینه‌های غیرعملیاتی ، کاهش‌هایی در حقوق مالکان یا خالص دارایی‌ها هستند که درنتیجه مبادلات فرعی جانبی و یا اتفاقی واحد تجاری ایجاد می‌شوند . هزینه‌های غیرعملیاتی از آن دسته مبادلات و رویدادهای اقتصادی ناشی می‌گردند که از هزینه‌های عملیاتی ، عملیات متوقف‌شده و سایر اقلام سود و زیان جامع ناشی می‌شوند

سود یا زیان عملیات در حال تداوم (مستمر)

کلیه عملیات واحد تجاری به‌استثنای عملیات متوقف‌شده، عملیات در حال تداوم تلقی می‌شود. سود یا زیان عملیات در حال تداوم به دو بخش عملیاتی و غیرعملیاتی تقسیم می‌شود که پیش‌ازاین درباره آن‌ها به‌تفصیل بحث کردیم

هزینه‌ های غیر عملیاتی - درآمد های غیر عملیاتی + سود یا زیان عملیاتی = سود یا زیان عملیات در حال تداوم (مستمر)

عملیات متوقف ‌شده

یک بخش از واحد تجاری است که واگذار یا برکنار شده یا به‌عنوان نگهداری شده برای فروش طبقه‌بندی‌شده است و دارای سه ویژگی های زیر است :

بیانگر یک فعالیت تجاری با حوزه جغرافیایی عمده و جداگانه از عملیات است .

قسمت از یک برنامه هماهنگ برای واگذاری با برکناری یک فعالیت تجاری با حوزه جغرافیایی عمده و جداگانه از عملیات است .

و یا یک واحد فرعی است که صرفاً به قصاد فروش مجدد خریداری‌شده است .

سود یا زیان حاصل از عملیات متوقف ‌شده باید به‌طور جداگانه در متن صورت سود و زیان نمایش شود.

سود خالص یا زیان خالص

بر اساس استاندارد های حسابداری ، سود خالص یا زیان خالص حال به ‌عبارت‌دیگر، خالص دارایی ‌های یک واحد تجاری در نتیجه مبادلات سود خالص یا زیان خالص حاکی از تغییرات ادواری در حقوق مالکان دارایی‌ های یک واحد تجاری در نتیجه مبادلات با سایر رویداد های اقتصادی که منجر به درآمدها و هزینه‌ها می‌شوند ، می‌باشد . ازاین‌رو سود خالص با زیان خالص شامل تمام تغییرات صورت گرفته طی یک دوره در حقوق مالکان ، به‌استثنای سرمایه‌گذاری‌ های مالکان و توزیع بین آن‌ها و چند تغير حاد دیگر در خالص دارایی‌ها می‌باشد. ازنظر ریاضی ، سود خالص با زیان خالص با استفاده از درآمد ها و هزینه ‌های عملیاتی و غیر عملیاتی به شکل زیر تعیین می‌شود سود یا زیان عملیات متوقف ‌شده و درآمد ها و هزینه‌های غیرعملیاتی به سود یا زیان عملیاتی به منظور از سود سهام چیست؟ سود خالص یا زیان خالص .

سود (زیان) جامع

به تغییر در حقوق صاحبان سرمایه خالص دارایی‌های یک واحد تجاری در طی یک دوره که از مبادلات و سایر رویدادها و وضعیت ‌های حاصل از منابع غیر مالکانه ناشی می‌شود، سود (زبان) جامع اطلاق می‌شود . به ‌بیان‌دیگر سود (زیان) جامع عبارت است از سود ( زیان ) خالص به‌ علاوه ( منهای ) تمامی تغییرات دیگر در حقوق صاحبان سرمایه در طی دوره، به‌استثنای سرمایه‌گذاری‌های مالکان و توزیع‌های بین آن‌ها یعنی ستانده آن‌ها به شکل سود سهام، دریافت دارایی در تصفیه ، دریافت دارایی در باز خرید سهام توسط واحد تجاری و . .

با توجه به‌ مراتب فوق ، درآمدها و هزینه‌های تحقق ‌نیافته ناشی از تغییرات ارزش آن دسته از دارایی‌ها و بدهی‌هایی که اساساً به‌منظور قادر ساختن واحد تجاری به انجام عملیات نگهداری شده و به‌موجب استانداردهای حسابداری مربوطه ، مستقیماً به حقوق صاحبان سرمایه منظور می‌شود (از قبیل درآمدها و هزینه‌های ناشی از تجدید ارزیابی دارایی‌های ثابت مشهود)، تنها در صورت سود و زیان جامع گزارش می‌گردد . در مورد صورت سود و زیان جامع و اجزای تشکیل‌دهنده آن به‌ تفصیل در مقالات مورد استفاده برای یک شرکت حسابداری بحث خواهیم کرد .

آورده و ستانده صاحبان سرمایه

گذاری مالکان (آورده مالکان) در واحد تجاری و توزیع بین مالکان (ستانده مالكان) را مبادلات مالکانه با معاملات صاحبان سرمایه می‌نامند . انتشار سهام عادی شرکت به سرمایه‌گذاری مالکان منجر می‌شود . سود نقدی سهامی که توسط شرکت اعلام و به دارندگان سهام عادی پرداخت می‌شود، توزیعی است که بین مالکان صورت می‌گیرد . انتشار سهام و پرداخت سود نقدی سهام، هر دو، از مبادلات مالکانه محسوب می‌شوند.

آورده صاحبان سرمایه عبارت است از افزایش در حقوق صاحبان سرمایه ناشی از سرمایه‌گذاری در واحد تجاری جهت کسب یا افزایش حقوق مالکانه. ستانده صاحبان سرمایه نیز عبارت است از کاهش در حقوق صاحبان سرمایه ناشی از انتقال دارایی ‌ها به صاحبان سرمایه با ایجاد بدهی در قبال آن‌ها به‌منظور کاهش حقوق مالکانه و یا توزیع سود .

نکته مهم : در مبادلات مالکانه درآمد با هزینه شناسایی نمی‌شود .

صورتهای مالی اساسی و عناصر تشکیل‌دهنده آن

در تشریح اهداف گزارشگری مالی گفتیم گزارشگری مالی باید اطلاعاتی در رابطه وضعیت مالی، عملکرد مالی و انعطاف‌پذیری ارائه نماید. صورت‌های مالی ابزاری جهت دستیابی به این اهداف هستند. حال ، مختصر به توصیف محتویات چهار صورت مالی اساسی می‌پردازیم.

ترازنامه که آن را صورت ‌وضعیت مالی نیز می‌نامند، دارایی‌ها، بدهی‌ها و حقوق مالکانه یک واحد تجاری را در پایان هر دوره حسابداری گزارش می‌کند. صورت سود و زیان ؛ درآمدها و هزینه‌های عملیاتی و غیرعملیاتی و سود با زیان عملیات متوقف‌ شده و در نتیجه سود یا زیان خالص را گزارش می‌نماید. بنابراین، این صورت مالی ، عایدات یک شرکت را طی یک دوره حسابداری خلاصه می‌کند. صورت سود و زیان جامع ، شامل خلاصه‌ای از مبادلات تأثیرگذار بر حقوق مالکانه (به‌جز مبادلات مالکانه) طی یک دوره حسابداری می‌باشد. صورت جریان وجوه نقد به‌طور خلاصه، جریان‌های نقدی ورودی و خروجی ناشی از فعالیت‌های عملیاتی ، بازده سرمایه‌گذاری‌ها و سود پرداختی بابت تأمین مالی، مالیات بر درآمد، سرمایه‌گذاری و فعالیت‌های تأمین مالی طی یک دوره حسابداری را دربر دارد.

لازم به ذکر است که یادداشت‌های توضیحی جزء لاینفک صورت‌های مالی بوده و مجموعه کامل صورت‌های مالی شامل موارد ذیل هستند :

  1. صورت‌های مالی اساسی (شامل ترازنامه، صورت سود و زیان، صورت سود و زیان جامع و صورت جریان وجوه نقد)
  2. یادداشت‌ های توضیحی

اصول شناسایی (شناخت) و اندازه‌ گیری برای عناصر صورتهای مالی

در قسمت قبل، عناصر صورت‌های مالی را تعریف کردیم ، به روابط بین آن‌ها اشاره نموده و عناصر تشکیل‌دهنده آن را معرفی کردیم . همچنین اینکه چگونه مبادلات و سایر رویدادهای اقتصادی بر این عناصر اثر می‌گذارند را موردبحث قراردادیم . اما سخنی از زمان ثبت عناصر موردنظر به میان نیامد. اصول شناسایی (شناخت) و اندازه‌گیری برای این عناصر، رهنمودی در رابطه با این موضوعات در اختیار می‌گذارند. در این قسمت به شناسایی و اندازه‌گیری عناصر صورت‌های مالی می‌پردازیم.

آنچه از خاطرتان می‌گذرد در دو قسمت ارائه می‌گردد . اول ، بحث در مورد اصل بنیادین شناسایی که اساس شناسایی تمام عناصر صورت‌های مالی قرار می‌گیرد. سپس بحث در مورد اصولی که بیشتر به‌طور اخص اساس اصول عمومی پذیرفته‌شده حسابداری قرار می‌گیرند. علاوه بر این، برخی اصول شناسایی و اندازه‌گیری را موردبحث قرار می‌دهیم که بدیل های دری اصول عمومی پذیرفته‌شده حسابداری هستند.

اصل بنیادین شناسایی (شناخت)

شناسایی عبارت است از فرآیند رسمی ثبت اثرات مالی یک مبادله یا رویداد اقتصادی دیگر مشمول آن اطلاعات در صورتهای مالی به‌عنوان یک دارایی، یک بدهی، یک درآمد، یک هزینه، یا نظير آن. شناسایی هم شامل شناسایی اولیه (ثبت) یک ‌قلم و هم شامل تغییرات متعاقب در مبلغ ثبت‌ شده آن قلم می‌شود. با استناد به اصل بنیادین شناسایی، یک‌قلم که از یک مبادله یا رویداد اقتصادی دیگر ناشی می‌گردد درصورتی‌که ضوابط زیر را برآورده سازد ، باید شناسایی شود (در صورت‌های مالی گزارش گردد) :

قلم مورد نظر تعریف یک عنصر صورت ‌های مالی را در برگیرد.

قلم موردنظر دارای خاصه‌ای (صفتی) باشد که بتوان آن را به شکل قابل ‌اتکایی در قالب ریال (واحد پولی) ، اندازه‌گیری نمود.

شواهد کافی مبنی بر وقوع تغییر در یک عنصر صورت‌های وجود داشته باشد. وجود شواهد، رفع ابهام است به‌عبارت ‌دیگر ، هر چه در مورد یک ‌قلم، شواهد بیشتری وجود داشته باشد و هر چه کیفیت این شواهد بیشتر باشد ، در مورد وجود ، ماهیت و اندازه‌گیری آن قلم ابهام کمتری وجود خواهد داشت و آن قلم از اتکاپذیری بیشتر برخوردار خواهد بود.

این سه ضابطه شناسایی در مورد تمام عناصر صورت ‌های مالی کاربرد دارند و مشمول محدودیت قانونی منافع بر هزینه ‌ها قرار می‌گیرند . منافع مورد انتظار از شناسایی یک ‌قلم باید از هزینه‌های مورد انتظار ارائه و استفاده از اطلاعات موردنظر بیشتر باشد . علاوه بر این، فقدان اهمیت ، برخورد اقتضایی را توجیه می‌کند . توجه کنید چگونه این سه ضابطه شناسایی پیشگفته ، به همراه محدودیت فزونی منافع بر هزینه‌ها و آستانه اهمیت، خصوصیات کیفی و تعاريف عناصری که در بخشهای قبلی مورد بحث قرار گرفت را تکمیل کرده و به هم پیوند می دهند .

قبل از بحث پیرامون اصل های مشخص تری که اساس اصول عمومی پذیرفته ‌شده حسابداری قرار می‌گیرند، باید بر ضابطه شماره ۲ شناسایی تعمق ورزیم، زیرا ممکن است روشن نباشد منظور از واژه "خاصه" یا "صفت" در ضابطه ۲ چیست خاصه یا صفت به ویژگی یک‌قلم اطلاق می‌گردد. برای مثال، خاصه‌های یک دارایی شامل حجم آن، رنگ آن و وزنش می‌باشد. استفاده‌کنندگان صورت‌های مالی به خاصه‌های مالی نظیر بهای تمام‌شده تاریخی یا قیمت های جایگزینی جاری یک قسم علاقمند هستند. گرچه ضابطه شماره ۲ اجازه میدهد هر خاصه‌ای گزارش شود، ولی خاصه منظور از سود سهام چیست؟ منتخب باید به‌طور قابل‌اتکایی قابل اندازه‌گیری برحسب ریال باشد.

عدم واریز سود سهام عدالت+ پیگیری

عدم واریز سود سهام عدالت+ پیگیری

مدیر سیستم‌های تسویه و پرداخت شرکت سپرده گذاری مرکزی اوراق بهادار و تسویه وجوه گفت: شماره شبای نامعتبر، مسدود، راکد، مشترک (دو امضاء)، ارزی و بلندمدت مهم ترین دلایلی است که باعث شد تا سود سهامداران به حساب آنها واریز نشود.

به گزارش خبرنگار ایمنا، به دنبال پیگیری سهامداران برای زمان واریز سود سال ۹۹ سهام عدالت، «سید احسان خاندوزی»، وزیر امور اقتصادی و دارایی در چند روز گذشته از واریز این سود در تاریخ ۲۱ اسفند ماه خبر داد. در همان زمان هم «مجید عشقی»، رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار اعلام کرد: سود سهام عدالت در تاریخ اعلام شده به حساب سهامداران واریز خواهد شد.

به دنبال پیگیری‌های مسؤولان برای اجرای وعده داده شده، سود سهام عدالت روز گذشته (شنبه ۲۱ اسفند ماه) با تلاش مستمر سازمان بورس و اوراق بهادار و شرکت سپرده‌گذاری مرکزی به حساب سهامداران واریز و از همان زمان اعلام شد که اگر سهامداران اقدام به فروش سهام خود نکرده باشند، سود سهام عدالت را به طور کامل دریافت می‌کنند؛ در غیر این صورت از رقم سود سهام عدالت کسر خواهد شد.

اکنون با توجه به تکمیل پرداخت سود سهام عدالت، برخی از سهامداران نسبت به رقم‌های واریزی معترض هستند و با تماس به خبرگزاری ایرنا اعلام کرده‌اند که با وجود عدم فروش سهام خود در بازار، سود واریز شده به حساب آنها کمتر از رقم‌های اعلام شده است و همچنین در این میان افرادی بودند که نسبت به عدم واریز سود به حساب خود معترض بودند.

در این زمینه حسین قشمی ، مدیر سیستم‌های تسویه و پرداخت شرکت سپرده گذاری مرکزی با بیان اینکه عملیات پرداخت سود سهام عدالت به اتمام رسیده است، اظهار کرد: شماره شبای نامعتبر، حساب بانکی مسدود، راکد، مشترک (دو امضا)، ارزی و بلندمدت مهم‌ترین دلایلی است که باعث شد تا سود سهامداران به حساب آنها واریز نشود.

وی افزود: بیش از دو میلیون و ۳۰۰ هزار نفر از مشمولان سهام عدالت نتوانسته بودند که سود سهام سال ۱۳۹۸ خود را دریافت کنند، اما ۳۰۷ هزار نفر شماره شبای معتبر خود را در روزهای گذشته اصلاح کردند، به طوری که سود سال‌های ۱۳۹۸ و ۱۳۹۹ به صورت یکجا به حساب آنها واریز شد.

مدیر سیستم‌های تسویه و پرداخت شرکت سپرده گذاری مرکزی گفت: سهامدارانی که تاکنون پیامک واریز سود خود را دریافت نکرده‌اند، می‌توانند با مراجعه به درگاه یکپارچه ذینفعان بازار سرمایه به نشانی ddn.csdiran.ir، تارنمای سهام عدالت به نشانی sahamedalat.ir و یا تماس با مرکز تماس ۱۵۶۹ داخلی یک از وضعیت واریزی سود سهام عدالت خود مطلع شوند.

به گزارش ایمنا، افرادی که دارای پرتفوی ۴۹۲ هزار تومانی سهام عدالت هستند ۵ میلیون و ۳۲۰ هزار و ۳۹۹ ریال سود به آنها اختصاص پیدا می‌کند.

افراد دارای پرتفوی ۵۳۲ هزار تومانی سهام عدالت، ۵ میلیون و ۷۵۲ هزار و ۹۴۴ ریال و دارندگان سهام عدالت یک میلیون تومانی رقمی معادل ۱۰ میلیون و ۸۱۳ هزار و ۸۷۱ ریال سود پرداخت می‌شود.

البته برخی از افراد ممکن است بخشی از پرتفوی خو را فروخته باشند یا پاره از سهم را در اختیار داشته باشند، بنابراین ممکن است این اعداد متفاوت باشد.

سهام جایزه چیست؟ نحوه توزیع و فروش آن چگونه است؟

سهام جایزه چیست؟ نحوه توزیع و فروش آن چگونه است؟

در این مطلب به سراغ این موضوع رفته‌ایم و به شما می‌گوییم که سهام جایزه چیست و نحوه توزیع و فروش آن چگونه است.

به گزارش بازرگانی خبرگزاری مهر، سهام جایزه سهمی است در بازار بورس که برای دریافت آن نیازی به پرداخت پول ندارید و به دارندگان کنونی سهام یک شرکت به صورت رایگان تعلق می‌گیرد. سهام جایزه ماحصل افزایش سرمایه شرکت‌ها است و در میان سهامداران بازار بورس هم معمولاً محبوبیت بسیار زیادی دارد. در این مطلب به سراغ این موضوع رفته‌ایم و به شما می‌گوییم که سهام جایزه چیست و نحوه توزیع و فروش آن چگونه است. با ما همراه شوید.

سهام جایزه چیست؟

سهام جایزه سهمی است که به صورت رایگان و بدون پرداخت هیچ مبلغی و تنها به دارندگان سهام یک شرکت تعلق می‌گیرد. یعنی شما برای اضافه شدن سهام جایزه به پرتفوی بورسی خود پولی پرداخت نمی‌کنید و این سهم از سوی شرکتی که سهامدار کنونی آن هستید، به سبد معاملات شما اضافه می‌شود.

سهام جایزه هم در میان بسیاری از سهامدارن محبوبیت زیادی دارد و هم شرکت‌ها نیز در برخی مقاطع از توزیع سهام جایزه در میان سهامداران کنونی خود سود می‌برند و می‌توانند سرمایه‌گذاران بیشتری را به شرکت جذب کنند.

محبوبیت سهام جایزه در میان سهامداران به گونه‌ای است که بعضی از شرکت‌های حاضر در بازار بورس کشور به جای تقسیم سود نقدی در میان سهاداران خود اقدام به پرداخت سود از طریق توزیع سهام جایزه می‌کنند.

افزایش سرمایه مفهومی مهم در شناخت سهام جایزه به شمار می‌رود و همانگونه که گفتیم این نوع از سهام ناشی از برخی روش‌های افزایش سرمایه است. بنابراین برای آشنایی بیشتر با سهام جایزه باید به سراغ یکی دیگر از مفاهیم مهم بازار بورس یعنی افزایش سرمایه برویم و با این مفهوم و روش‌های آن بیشتر آشنا شویم.

افزایش سرمایه و انواع روش‌های آن

شرکت‌ها به دلایلی چون تامین منابع مالی برای توسعه فعالیت‌های خود و یا اصلاح ساختار مالی ممکن است به افزایش سرمایه اقدام کنند. این تغییر در میزان سرمایه شرکت به روش‌های مختلفی انجام می‌شود و افزایش سرمایه شکل‌های مختلفی دارد.

۱. افزایش سرمایه از محل آورده نقدی در قالب حق تقدم

۲. افزایش سرمایه از محل صرف سهام

۳. افزایش سرمایه از تجدید ارزیابی دارایی‌های شرکت

۴. افزایش سرمایه از محل سود انباشته

در افزایش سرمایه از محل تجدید ارزیابی دارایی‌ها و همچنین از طریق سود انباشته شرکت‌ها، به سهامدان کنونی شرکت، سهام جایزه داده می‌شود. امکان دارد از طریق افزایش سرمایه از محل صرف سهام نیز به سهامداران سهام جایزه تعلق بگیرد، البته این روش در بازار ایران معمولاً خیلی برای افزایش سرمایه استفاده نمی‌شود و سایر روش‌ها در میان شرکت‌ها محبوبیت بیشتری دارند.

در افزایش سرمایه از محل سود انباشته، شرکت فرآیند افزایش سرمایه را از طریق سود ذخیره شده یا انباشته خود که به صورت سالیانه ذخیره کرده است، انجام می‌دهد. این روش در میان سهامداران هم محبوبیت بسیار زیادی دارد زیرا سود انباشته شده به صورت سهام جایزه و طی فرآیند افزایش سرمایه به سهامداران تعلق می‌گیرد.

در افزایش سرمایه از طریق تجدید ارزیابی دارایی هم، شرکت‌ها دارایی‌های خود را مورد ارزیابی مجدد قرار می‌دهند و این قیمت‌های جدید را در ترازنامه شرکت به‌روزرسانی می‌کنند. در هر دو این روش‌های افزایش سرمایه، تغییری در نقدینگی شرکت و البته دارایی سهامداران ایجاد نمی‌شود زیرا به همان میزان که تعداد سهام شما افزایش پیدا می‌کند، قیمت آن کاهش پیدا کرده است.

نکته مهم اینکه سهام جایزه به سهامدارانی تعلق می‌گیرد که در تاریخ برگزاری مجمع، مالک سهام شرکت باشند. برای اطلاع از انجام فرآیند افزایش سرمایه از سوی شرکت‌ها و تعلق سهام جایزه به سهامداران هم می‌توان به سایت کدال مراجعه کرد.

سهامداران می‌توانند سهامی را که به عنوان سهام جایزه به آن‌ها تعلق گفته است به فروش برسانند. در ادامه به سراغ چگونگی فروش این نوع از سهام می‌رویم و به شما می‌گوییم نحوه توزیع و فروش آن چگونه است.

نحوه توزیع و فروش سهام جایزه چگونه است؟

مدتی طول می‌کشد تا سهام جایزه به پرتفوی بورسی سهامداران اضافه شود و بتوانند مانند سهام عادی با آن برخورد کنند. مدت زمانی که سرمایه‌گذاران برای تبدیل سهام جایزه به سهام عادی باید منتظر بمانند، معمولاً متغیر است.

به صورت میانگین می‌توان گفت ثبت سهام جایزه ۳ تا ۴ ماه به طول می‌انجامد. اگر افزایش سرمایه کمتر از ۱۰۰ درصد باشد، این مدت معمولاً کمتر از دو هفته طول می‌کشد، اما اگر بیشتر از ۱۰۰ درصد باشد، بیش از ۲ ماه زمان لازم است تا این فرآیند انجام شود و سهام جایزه به سبد معاملات شما در بازار بورس اضافه شود. لازم به ذکر است که سهام جایزه شامل مالیات نمی‌شود.

همانگونه که گفتیم در افزایش سرمایه از محل سود انباشته و تجدید ارزیابی دارایی شرکت‌ها، قیمت هر سهم کاهش پیدا می‌کند و همین مسئله جذابیت بسیار زیادی به این سهم در میان خریداران می‌بخشد.

ذکر این نکته نیز لازم است که اگر در این مدت سهام اصلی خودتان را بفروشید هم سهام جایزه همچنان برای شما باقی می‌ماند و با ثبت آن در پرتفوی معاملاتی می‌توانید نسبت به توزیع و فروش آن اقدام کنید.

سخن آخر

سهام جایزه، سهامی است که از محل افزایش سرمایه شرکت‌ها و بدون پرداخت پول به سهامداران کنونی یک شرکت تعلق می‌گیرد. سهام جایزه ماحصل افزایش سرمایه از محل سود انباشته و تجدید ارزیابی دارایی‌های شرکت است و همانگونه که گفتیم به صورت رایگان به سهامداران داده می‌شود.

تأیید سهام جایزه از سوی شرکت سپرده‌گذاری مرکزی و اضافه شدن آن به پرتفوی معاملاتی شما در بورس، معمولاً مدتی طول می‌کشد و به صورت میانگین ۳ الی ۴ ماه زمان می‌برد اما پس از این مدت می‌توانید مانند سهام عادی به فروش سهام جایزه در بازار بورس بپردازید. در مجموع سهام جایزه مفهومی مهم در بازار سرمایه محسوب می‌شود و به عنوان سهامدار شرکت‌های حاضر در بازار بورس کشور بهتر است بدانید سهام جایزه چیست و نحوه توزیع و فروش آن چگونه است.

سمت چپ ترازنامه چه چیز را نشان می‎دهد؟

در ادامه بررسی ترازنامه پس از آنکه از مواردی مثل دارایی‎های جاری و غیرجاری گذر کنیم به آیتمی به اسم حقوق مالکانه و بدهی‎ها و در واقع سمت چپ ترازنامه که بارها به گوشمان خورده می‎رسیم.برای بررسی این دو مورد باید در ابتدا متوجه شویم که حقوق مالکانه چیست؟

حقوق مالکانه چیست؟

به زبان ساده اگر از مبالغ دارایی‎ها میزان بدهی‎ها را کسر کنیم حقوق مالکان یا خالص دارایی‎ها حاصل می‎شود. حقوق مالکان یـک حـق باقیمانده اسـت و به همین دلیل در استانداردهای حسابداری نمی‎توان آن را به شکل مـسـتـقـل از دارایی‎ها و بدهی‎ها اندازه‎گیری کرد.در حقیقت باید دارایی‎ها را به نوعی جمع بدهی‎ها و حقوق مالکانه دانست.به حقوق مالکانه، حقوق صاحبان سهام و یا حقوق صاحبان سرمایه نیز گفته می شود.

سرمایه به چیزی گفته می‎ شود؟

در بخش حقوق مالکان اولین موردی که به چشم می خورد "سرمایه" است. سرمایه هر نوع دارایی مالی یا ارزش دارایی مالی نظیر وجه نقد موجود در حساب‌های بانکی، کارخانه‌ها، ماشین‎آلات و تجهیزاتی را شامل می‏ شود که برای تولید در اختیار شرکت‎ها است.به طور کلی به هر نوع منابع مالی مورد استفاده سرمایه گفته می‌شود.

مفهوم صرف سهام در ترازنامه چیست؟

صرف سهام در ترازنامه به معنای همان مفهوم افزایش سرمایه از محل صرف سهام است در حقیقت اگر شرکتی از روش صرف سهام اقدام به افزایش سرمایه کند به این دلیل که اندوخته یا سود انباشته‌ای برای این نوع افزایش سرمایه در کار نیست این افزایش سرمایه به واسطه اعطای فرصت شرکت سهامداران فعلی در این افزایش سرمایه از محل اعطای حق تقدم انجام می‌شود.

در واقع صرف سهام در ترازنامه به این دلیل در حقوق مالکان آورده می شود که با استفاده از صرف سهام با حفظ حق تقدم برای سهامداران انجام می شود و به همین دلیل در بخش حقوق صاحبان سهام در ترازنامه لحاظ می‎شود. .

صرف سهام خزانه در ترازنامه به چه معنی است؟

به زبان ساده اگر شرکتی سهام خود را بازخرید کند به آن سهام خزانه گفته می‎شود.در واقع هنگامی که سهام خزانه فروخته می‎شود در صورت سود و زیان و صورت سود و زیان جامع هیچگونه مبلغی شناسایی نمی‎شود و مابه‌التفاوت خالص مبلغ فروش و مبلغ دفتری تحت عنوان صرف (کسر) سهام خزانه شناسایی و ثبت می‌شود.این مبالغ در هنگام خرید سهام خزانه به بهای تمام شده در دفاتر ثبت می‎شود. هنگام فروش سهام خزانه، در تاریخ گزارشگری سهام خزانه به عنوان یک رقم کاهنده در بخش حقوق صاحبان سهام در ترازنامه ارائه می‌شود.

اندوخته قانونی در ترازنامه چیست؟

اگر اندوخته‎ای به منظور تقویت بنیه مالی شرکت در نظر گرفته شود و برای این اندوخته الزامات و محدودیت‎های قانونی خاصی لحاظ شود به آن اندوخته قانونی گفته می‎شود.با این حساب اندوخته مالی مبلغی است که باید قبل از تقسیم سود خالص در حسابی به این عنوان به شکل جداگانه تعریف شود تا از خروج این مبلغ از چرخه دارایی شرکت جلوگیری شود.

موضوع مهم در رابطه با اندوخته قانونی این است که برای آزاد شدن این اندوخته زمان و تاریخ مشخصی تعیین نمی‎شود. یکی از شروط مهم برای اینکه شرکتی بتواند اندوخته قانونی در حساب های خود در نظر بگیرد حتما باید به سوددهی دست یافته باشد.به طور کلی اندوخته قانونی ماهیت بستانکار دارد و به همین دلیل در ترازنامه در قسمت حقوق صاحبان سهام ثبت می‎شود.

سایر اندوخته ‏ها در ترازنامه بیانگر چیست؟

ممکن است در تزارنامه به غیر از اندوخته قانونی به اندوخته احتیاطی و توسعه و تکمیل نیز برخورد کنیم در نتیجه باید بدانیم که انواع اندوخته چه تفاوتی با یکدیگر دارد:

* اندوخته احتیاطی سرمایه ای:

یکی از انواع اندوخته‏های است که در بخش سایر اندوخته‏ها در ترازنامه لحاظ می‎شود این نوع اندوخته جهت مصارف عمومی و احتیاطی مورد استفاده قرار می‌گیرد که بیشتر به عنوان پشتوانه‌ای برای بازپرداخت تعهدات به اشخاص ثالث در نظر گرفته می شود.

*اندوخته توسعه و تکمیل:

این نوع اندوخته نیز که با عنوان سایر اندوخته‎ها در ترازنامه می‎آید جهت پیشبرد اهداف شرکت مورد استفاده قرار می‎گیرد و به نوعی مهمترین اندوخته اختیاری شرکت است.موضوع جذابی که در خصوص اندوخته توسعه و تکمیل برای شرکت ها مطرح است این که اگر اندوخته توسعه و تکمیل مجوز وزارت صنایع را داشته باشد از مالیات معاف خواهد بود که این موضوع می تواند برای شرکت ها مهم تلقی شود.

مازاد تجدید ارزيابی دارایی‌ها به چه معناست؟

لازم است بدانیم که یک واحد تجاری باید رویه حسابداری خود را از میان دو روش بهای تمام شده یا تجدید ارزیابی انتخاب کند. در روش تجدید ارزیابی پس از آن که دارایی ثابت مشهود شناخته شد اگر ارزش منصفانه به گونه‎ای قابل اتکا و اندازه‎گیری باشد، باید این میزان را به مبلغ تجدید ارزیابی یعنی ارزش منصفانه در تاریخ تجدید ارزیابی پس از کسر استهلاک انباشته و کاهش ارزش انباشته بعدی در ترازنامه آورد با این وجود لازم است که تجدید ارزیابی در فواصل زمانی منظم انجام شود تا اطمینان حاصل شود که مبلغ دفتری تفاوت بااهمیتی با ارزش منصفانه در تاریخ ترازنامه نداشته باشد.

تفاوت تسعیر ارز عملیات خارجی چیست؟

برای اینکه بتوانیم‌ معاملات‌ ارزی‌ و عملیات‌ خارجی‌ را در صورت‎های‌ مالی‌ واحد تجاری وارد کنیم لازم است ‌که چنین معاملاتی و در نتیجه صورت‎های‌ مالی‌ عملیات‌ خارجی‌ به‌ واحد پول‌ گزارشگری‌ که ریال‌ است تسعیر شود. در این خصوص موضوع مهمی که در حسابداری‌ معاملات‌ ارزی‌ و عملیات‌ خارجی‌ مطرح می شود توجه به این مساله است که‌ چه‌ نرخی‌ برای‌ تسعیر به کار گرفته‌ شود و مطلب مهم تر این که تسعیر نرخ ارز و عملیات خارجی انجام شده چه اثر مالی در صورتهای‌ مالی‌ دارد.

در کل هدف از وارد کردن اطلاعات حاصل از معاملات تسعیر ارز و عملیات‌ خارجی‌ در ترازنامه‏ها این است که از طریق وارد کردن نرخ تسعیر ارز، تغییرات‌ نرخ‌ ارز بر جریان‎ ‌ وجوه‌ نقد واحد تجاری‌ هماهنگی‌ لازم را داشته‌ باشد و در نتیجه با وارد کردن این اعداد در ترازنامه بتوان تصویری‌ واضح‌ از نتایج‌ عملکرد شرکت در خصوص عملیات خارجی و تاثیر تغییرات نرخ ارز بر جریان وجوه شرکت ارائه‌ داد.

سود و زیان انباشته چیست؟

میزان درآمد خالص پس از پرداخت سود سهامداران مشخص می‎شود.شرکت می‎تواند درآمد مثبت داشته باشد که به آن سود گفته می‎شود و یا منفی باشد که برای شرکت ضرر محسوب می‎شود. ممکن است سود حاصل شده به سهامداران پرداخت شود و یا به منظور رسیدن به رشد بیشتر و یا مواردی این چنینی مجددا در شرکت سرمایه‎گذاری شود. اگر سود حاصل شده به سهامداران پرداخت نشود به نوعی برای شرکت پس‎انداز محسوب می شود که به آن سود انباشته می گویند.

پس از گذر از بخش حقوق مالکان در بخش پایانی ترازنامه به ستون بدهی‎ها برمی‎خوریم.در این قسمت نیز همانند بخش دارایی‎ها با دو مفهوم بدهی‎های جاری و غیرجاری رو به رو هستیم.ابتدا باید دید منظور از بدهی چیست و به چه نوع بدهی جاری و غیرجاری گفته می شود؟

به چه چیزی بدهی گفته می‎شود؟

اگر به جز مالک یک شرکت یا واحد اقتصادی شخص دیگری نیز نسبت به دارایی‏های آن واحد اقتصادی حقوق مالی داشته باشد یعنی شرکت مربوطه به این شخص یا شرکت بدهی دارد به بیان دیگر بدهی را باید تعهدات مالی دانست که به واسطه دریافت دارایی و یا گرفتن خدمات نسیه از دیگران برای شرکت ایجاد می‎شود.

دارایی ها و خدمات دریافت شده ممکن است در گذشته و حال ایجاد شده باشد که این تعهدات در آینده و با انتقال دارایی‎ یا ارائه خدمات به شخص یا شرکت بستانکار پرداخت شود.موضوع قابل توجه این است که زمانی بدهی در ترازنامه ثبت می شود که دو طرف به یک توافق مشخص در خصوص زمان پرداخت آن رسیده باشند.

بدهی نیز همانند دارایی، ماهیت جاری و غیرجاری دارد اما به چه بدهی جاری می‎گوییم و چه بدهی غیرجاری محسوب می‎شود.

برای اطلاعات بیشتر این مقاله را مطالعه کنید

بدهی‎ جاری چیست؟

بدهی جاری یا کوتاه‎مدت به بدهی‎های قطعی که مبلغ و سررسیدشان معلوم است گفته می‎شود برخی از این بدهی‎ها اضافه برداشت بانکی، پرداختنی‌های تجاری ، سود سهام پرداختنی، تسهیلات مالی، پیش پرداخت‎ها و ذخایر مالی را شامل می شود.

در ادامه به انواع بدهی‎های جاری لحاظ شده در ترازنامه می‎پردازیم:

پرداختنی‎ های تجاری و سایر پرداختنی ‎ها چیست؟

اگر شرکت به واسطه خرید کالا و خدمات، خرید نسیه کالا ، مواد اولیه ، دارایی‎های ثابت و اثاثه اداری به شرکتی بدهکار شود این بدهی در پرداختنی تجاری لحاظ می‏شود.بدهی‎های بهره‏دار نباید جزو حساب‎های پرداختنی طبقه‏بندی شود ، بلکه باید جداگانه و تحت عنوان اوراق قرضه ، اسناد پرداختنی، وام‎های با وثیقه یا قراردادهای اقساطی نشان داده شوند .

مالیات پرداختنی چه نوع مالیاتی است؟

برای بررسی این موضوع ابتدا لازم است که بدانیم مالیات پرداختنی و یا مالیات تکلیفی چه نوع مالیاتی را شامل می‎شود:

مالیات پرداختنی یا تکلیفی در واقع قسمتی از مالیات بر درآمد اشخاص است. در خصوص مالیات پرداختنی باید عنوان کرد که قانون‌گذار وظیفه و تکلیف کسر و پرداخت این نوع مالیات را بر عهده پرداخت‎کننده وجه نهاده گذاشته است در حقیقت وظیفه پرداخت این نوع مالیات به سازمان امور مالیاتی بر عهده فرد دیگری غیر از فرد پرداخت‌کننده آن است.

انواع مالیات‌های پرداختنی یا تکلیفی عبارتند از مالیات منظور از سود سهام چیست؟ تکلیفی اجاره املاک، مالیات تکلیفی حقوق، مالیات تکلیفی مضاربه، مالیات تکلیفی حق‎الوکاله، مالیات تکلیفی حق‎الزحمه‎ها، مالیات تکلیفی اشخاص حقوقی خارجی و موسسات مقیم خارج، مالیات تکلیفی موسسات بیمه، تکلیف مدیران تصفیه اشخاص حقوقی، مسئولیت آخرین مدیران شخص حقوقی و مدیران تصفیه و ضامن‎ها است مالیات تکلیفی شامل منافع بلاعوض اموال و مالیات نقل و انتقال سهام است.

سود سهام پرداختی چیست؟

به این دلیل که پرداخت یک جای سود سهام به سهامداران شرکت می‌تواند نقدینگی موجود جهت فعالیت عادی شرکت را دچار مخاطره کند به همین دلیل تعهدات کوتاه‌‌مدت شرکت در قبال صاحبان سهام و مالکان شرکت بابت سود سهام تصویب شده در مجمع عمومی عادی در این حساب قرار می گیرد. با این حساب مطالبات سهامداران بابت سود سهام‌شان در این حساب به عنوان بدهی شرکت به صاحبان سهام در قالب طبقه‌بندی سود سهام پرداختنی نگهداری می شود و هنگام پرداخت تدریجی به سهامداران از این حساب کسر خواهد شد.

تسهیلات مالی در ترازنامه چه چیزی به ما می ‎گوید؟

تسهیلات مالی را تسهیلات دریافتی و بهره بانکی به حساب می آورند که جزو سرفصل گروه بدهی‎ها است.درصورتی که این تسهیلات تا پایان سال مالی آینده قابل پرداخت باشد در سرفصل حساب سایر حساب‎های پرداختنی در قسمت بدهی جاری آورده می‏شود و اگر بیش از این زمان نیاز باشد در تسهیلات مالی دریافتی بلندمدت در بدهی غیرجاری طبقه بندی خواهد شد.تمامی وام‎های دریافتی که سررسیدشان در سال مالی آتی است در صورت‌های مالی به عنوان تسهیلات مالی دریافتی گزارش می‎شود.

ذخایر در ترازنامه به چه معنی است؟

ذخایر در ترازنامه به معنی حسابی است که ماهیت بستانکاری دارد و معمولا از این حساب موقعی استفاده می‎شود که می‎خواهیم هزینه‎ای را در پایان سال مالی در دفاتر ثبت کنیم. در واقع براي نشان‌دادن بهترين برآورد جاري لازم است ذخاير در پايان هر دوره مالي بررسي و تعديل شوند.

پیش دریافت در ترازنامه به چه معنی است؟

پیش دریافت به دریافت وجه قبل از ارائه خدمات و یا تحویل کالا گفته می‎شود به همین دلیل این مبالغ جزو بدهی‎ها بوده و دارای ماهیت بستانکار و یک حساب دائمی است.چنانچه در طول سال مالی قبل از ارائه خدمات و کالا پولی دریافت کنیم در قسمت بستانکار حساب پیش دریافت ثبت می‎کنیم.این حساب تا وقتی که خدمات و یا کالا ارائه نشده جزو بدهی‎ها است و پش از آن تبدیل به حساب درآمد و درصورت ارائه کالا تبدیل به حساب فروش می شود.

در آخرین بخش این گزارش میخواهیم با مفهوم دارایی ‎های غیرجاری که آخرین آیتم موجود در ترازنامه است آشنا شویم:

بدهی غیرجاری به هر نوع بدهی که جزو بدهی‎های جاری محسوب نشود و در واقع موعد پرداخت آن بیش از یکسال باشد گفته می‎شود.

پرداختنی‎ های بلندمدت چیست؟

بدهی‎های بلند مدت به آن دسته از بدهی‎ها گفته می‏شود که مدت بازپرداخت آن بیش از یک سال باشداین نوع بدهی‎ها عبارتند از اسناد پرداختنی بلند مدت، دیون رهنی و اوراق قرضه .

اسناد پرداختنی بلند مدت

به وام هایی گفته می شود که موعد پرداخت آنها بیش از یک سال است و می‏توان با صدور سفته آن را حاصل کرد .بهره این نوع اسناد ، معمولا به صورت ادواری در طول عمر اسناد پرداختنی پرداخت می‎شود .

ذخیره مزایای پایان خدمت کارکنان چیست؟

همانگونه که از نامش پیداست این حساب ذخیره مزایای پایان خدمت کارکنان است که در حساب ها آورده می شود و منظور از سود سهام چیست؟ با توجه به اینکه هر ساله باید محاسبه و در حساب‎ها منظور شود و نحوه محاسبه سنوات کارکنان به این ترتیب است ذخیره مزایای هر کارمند هر ساله بر اساس کل خدمت کارمند محاسبه شده و از مبلغ محاسبه شده ثبت شده سال قبل کم و بقیه را به حساب هزینه منظور می‌کنند تا به روز شود چون سنوات هر کارمند با توجه به حقوق آخرین سال خدمت منظور از سود سهام چیست؟ محاسبه می‎ شود و یکی از اصول حسابداری این است که به میزان ذخیره سنوات کارکنان لازم است دارایی نقدی و یا غیر نقدی وجود داشته باشد که در بانکها همان پشتوانه نامیده می‏شود.ذخیره مزایای پایان خدمت در حسابها هر ساله منظور می‎شود.

مدل TTM چیست و چگونه سود شرکت با آن محاسبه می‌شود؟

استفاده از TTM برای محاسبه سود

معامله‌گرانی که از تحلیل بنیادی (فاندامنتال) برای پیش‌بینی اوضاع بازار استفاده می‌کنند، در پی یافتن ارزش ذاتی سهام هستند تا براساس آن بتوانند برای خرید یا فروش یک سهام خاص در بورس، تصمیم بگیرند. اما پی بردن به این ارزش ذاتی در آموزش مقدماتی بورس و آموزش‌های پیشرفته، با روش‌های گوناگونی انجام می‌شود. یکی از رایج‌ترین مدل‌های بررسی سود شرکت‌ها در بورس تهران، مدل TTM است که در اینجا به بررسی این روش خواهیم پرداخت. اما برای درک این مدل، در هر آموزش بورس باید ابتدا با مفاهمی چون EPS و P/E آشنا شویم. اگر شما هم در مورد این مدل کنجکاو هستید و می‌خواهید عملکرد شرکت‌های موردنظر خود را به کمک آن بررسی کنید، تا انتهای این مطلب با ما همراه باشید.

سود هر سهم یا «EPS» در بورس چیست؟

ای‌پی‌اِس یا EPS مخفف عبارت «Earnings Per Share» به معنی «درآمد هر سهم» است. در واقع وقتی سود خالص یک شرکت، پس از کسر مالیات در پایان سال مالی را بررسی کنیم، به EPS آن شرکت دست یافته‌ایم!

مقدار درآمد هر سهم یا EPS شرکت‌ها براساس فرمول زیر محاسبه می‌شود:

سود کل ÷ تعداد سهام = سود هر سهم (EPS)

برای مثال، اگر یک شرکت توانسته باشد در انتهای سال، ۵۰۰ میلیون تومان سود ایجاد کند و تعداد کل سهام آن شرکت برابر منظور از سود سهام چیست؟ با ۲۰ میلیون سهم باشد، مقدار EPS آن شرکت برابر با معادله‌ی زیر خواهد بود:

۲۵ = ۲۰/۰۰۰/۰۰۰ ÷ ۵۰۰/۰۰۰/۰۰۰

یعنی این شرکت در طول یکسال توانسته است در برابر هر یک سهم خود، ۲۵ تومان سود ایجاد کند! البته مقدار سود و تعداد سهام شرکت‌ها می‌تواند بیشتر یا کمتر از این مقدار باشد. بهرحال برای محاسبه EPS، باید سود سهام بر تعداد سهام تقسیم شود که در محاسبه سود شرکت‌های مختلف، اعداد متفاوتی را نیز شاهد خواهیم بود. محاسبه دقیق‌ اعداد بزرگتر در آموزش ۰ تا ۱۰۰ بورس انجام می‌گیرد.

محاسبه سود هر سهم با مدل TTMنبست قیمت به درآمد یا «P/E» در بورس چیست؟

نسبت پی بر ای یا «P/E» مخفف عبارت «Price/Earnings» به معنی «نسبت قیمت به درآمد» سهام در بورس است. معامله‌گران از این نسبت برای محاسبه ارزش ذاتی سهام استفاده می‌کنند. این روش به عنوان یک شیوه رایج برای محاسبه ارزش سهام در جهان قرار گرفته و طبیعتاً تحلیل‌گران ما در بورس تهران نیز از همین نسبت برای برآورد دقیق ارزش ذاتی سهام، بهره می‌گیرند.

تقسیم قیمت جاری هر سهم بر سود آن سهم، چنین نسبتی را ایجاد می‌کند که اصطلاحاً به آن «قیمت تابلوی سهم» نیز گفته می‌شود.
برای محاسبه ارزش ذاتی سهام به کمک دو مفهوم EPS و P/E فرمول زیر ایجاد می‌شود:

ارزش ذاتی سهام = «EPS» سود هر سهم × «P/E» قیمت بر درآمد

محاسبه سود شرکت‌ها از طریق مدل TTM

قبلاً شرکت‌های بورسی، یک ماه مانده به شروع سال مالی جدید، پیش‌بینی‌های خود برای عملکردشان را به‌صورت عمومی منتشر می‌کردند. در واقع این سازمان بورس و اوراق بهادار کشور بود که چنین الزامی را برای شرکت‌ها ایجاد کرده بود. تحلیل‌‌گران به کمک این پیش‌بینی‌ها، به راحتی می‌توانستند سود و زیان‌ها را محاسبه کنند. بنابراین سودهای پیش‌بینی شده‌ی هر شرکت، مبنای محاسبه سود هر سهم یا EPS قرار می‌گرفت. اما به دلیل اینکه گزارش‌ها دچار تغییر شده و نمادهای بورسی هم در پی این تغییرات متوقف و سپس بدون محدودیت نوسان بازگشایی می‌شدند، تحلیل‌گران و افراد معامله‌کننده در بازار بورس، با سردرگمی‌های بسیاری روبه‌رو بودند.

همین موضوع سبب شد تا از اواخر سال ۱۳۹۶، سازمان بورس و اوراق بهادار کشور، ارائه گزارشات پیش‌بینی شرکت‌ها را ممنوع اعلام کند. از آن پس چون هیچ مبنایی برای محاسبه EPS یا سود هر سهم در دست تحلیل‌گران قرار نمی‌گرفت، برای محاسبه این امر از روش دیگری تحت عنوان «مدل TTM» استفاده می‌کنند.

مدل TTM چیست؟

مدل تی‌تی‌اِم یا TTM مخفف عبارت «Trailing Twelve Months» به معنی «دوازده ماهه گذشته» است. در حال حاضر شرکت‌های بورس موظف هستند تا عملکرد‌های سه ماهه خود را در صورت‌های مالی گزارش کنند که در ۴ دوره قابل محاسبه هستند.

در نتیجه تحلیل‌گران و معامله‌کننده‌های بازار بورس به سود سه ماه گذشته هر سهم دسترسی دارند (این اطلاعات در سایت TSETMC منتشر می‌شود). بنابراین در مدل TTM، می‌توان چهار دوره سه ماهه شرکت‌ها را که جمعاً ۱۲ ماه می‌شود، مورد بررسی قرار داده و براساس EPS این چهار دوره سه ماهه، سود سالیانه شرکت‌ها را ارزیابی کرد. اطلاعات محاسبه نسبت‌های «P/E» نیز در گزارش شرکت‌ها موجود است و می‌توان ارزش ذاتی سهام را به کمک فرمول‌های نامبرده در قسمت قبل، مورد محاسبه و بررسی قرار داد.

ممکن است ارزیابی با مدل TTM به نسبت روش قبل (گزارشات پیش‌بینی) کمی زمانبرتر باشد، اما اطلاعات آن واقعی است و تحلیل‌گران با ارزیابی نتایج حقیقی شرکت‌ها به ارزش ذاتی سهام‌شان پی می‌برند، این در حالی‌ است که در روش قبل، همه چیز براساس پیش‌بینی‌ها انجام می‌شد و اطلاعات واقعی در دست نبود!

مدل ttm چیست

مدل TTM برای چه نوع شرکت‌هایی کارایی ندارد؟

مدل TTM برای شرکت‌هایی که نوسان زیادی را در مسیر سوددهی خود طی می‌کنند، کاربرد ندارد؛ در واقع این روش برای تمام شرکت‌هایی که با دگرگونی‌های بسیاری در روند ایجاد سود و سایر فعالیت‌های خود روبه‌رو می‌شوند، بی فایده است!

برای مثال، برخی از نمادهای گروه خودرو در بورس تهران که در برخی از دوره‌های سه ماهه خود، سود خوبی ایجاد کرده و در سه ماهه بعدی زیان می‌دهند، با مدل TTM بررسی نمی‌شود. در واقع در این روش، چهار دوره سه ماهه باید مورد بررسی قرار بگیرد. پس اگر روند رشد شرکت‌ها سلسله‌مراتبی نباشد، نمی‌توان این مدل را در ارزیابی آن‌ها به کار برد.

سخن نهایی

در روش پیش‌بینی عملکرد تا سال ۹۶، برخی از شرکت‌ها با اهداف متفاوتی، گزارشات و پیش‌بینی‌های غیرواقعی را ارائه می‌کردند. آن‌گاه تحلیل‌گران نیز همان اطلاعات اشتباه را مورد محاسبه قرار می‌دادند. اما هم‌اینک تمام اطلاعات حقیقی شرکت‌ها در دسترس قرار دارد و با کمک مدل TTM می‌توان سودهای ۱۲ ماهه آن‌ها را حساب کرد.

قطعاً روش‌ها و شگردهای دیگری هم برای پی بردن به ارزش ذاتی سهام و بازدهی معاملات در بورس وجود دارد که در انواع دوره آموزش بورس، می‌توان آن‌ها را در سطوح مختلف فراگرفت. پس اگر مایل هستید تا با دانش و اطلاعات بیشتری در بازار به معامله بپردازید و سودهای بیشتری نصیب خود کنید، همین حالا آموزش‌ خود را با دوره‌های مقدماتی و تکمیلی آموزش بورس دلفین وست شروع کنید.

برای یادگیری “افزایش سرمایه” مسیر زیر را به شما پیشنهاد می‌کنیم:



اشتراک گذاری

دیدگاه شما

اولین دیدگاه را شما ارسال نمایید.