قرارداد سواپ چیست؟


مدیریت ریسک اعتباری و سوآپ نکول (CDS)

یکی از ابزارهای متداول برای مدیریت و انتقال ریسک اعتباری، مشتقات اعتباری است. مشتقه‌ی اعتباری قراردادی است که بازده‌ی آن به ارزش اعتباری یک یا چند شرکت و یا دولت بستگی دارد. هدف از مشتقات اعتباری، انتقال و مدیریت ریسک اعتباری است. هم‌چنین مشتقات اعتباری به ابزارهای مالی مورد استفاده برای انتقال ریسک اعتباری یک طرف قرارداد به طرف دیگر، بدون انتقال دارایی پایه تعریف شده‌اند که سوآپ نکول اعتباری مهم‌ترین آن‌هاست. سوآپ معامله‌ای است که در آن دو طرف مجموعه‌ای از جریان‌های نقدی با نوع پرداخت متفاوت را در آینده با هم مبادله می‌کنند. سوآپ در لغت به‌معنای معامله پایاپاى، معاوضه، عوض‌کردن، مبادله‌کردن و جانشین‌کردن است و در اصطلاح، توافقی بین دو طرف برای معاوضه جریان نقدی در آینده است. معمولاً یک طرف معامله جریان نقدی را بر حسب یک متغیر تصادفی مثل نرخ ارز یا نرخ بهره و طرف دیگر بر اساس یک عامل ثابت مبادله می‌کند.

اجزای سوآپ نکول اعتباری

  1. خریدار سوآپ نکول اعتباری یا خریدار حمایت: موسسه مالی که به واسطه‌ی اعطای وام در معرض ریسک اعتباری قرار گرفته است.
  2. فروشنده‌ی سوآپ نکول اعتباری یا فروشنده‌ی حمایت: نهادی مالی است (معمولاً بیمه‌ها) که تعهد می‌نماید در ازای دریافت جریان نقدی ثابت، در صورت وقوع نکول، خسارت‌های وارده به خریدار سوآپ را جبران نماید.
  3. کارمزد سوآپ: کارمزدی است که خریدار حمایت در ازای حق دریافت مبلغ جبرانی به محض وقوع نکول به فروشنده حمایت پرداخت می‌کند.
  4. دارایی مرجع: به دارایی پایه که خریدار حمایت قصد پوشش ریسک اعتباری آن را دارد، دارایی مرجع می‌گویند.

به طور خلاصه ساختار سوآپ نکول اعتباری در شکل زیر نمایش داده شده است.

همان‌طور که گفته شد خریدار سوآپ پرداخت‌های دوره‌ای را به فروشنده می‌پردازد. این جریان‌های نقدی ثابت تا پایان زمان قرارداد یا زمان وقوع رویداد اعتباری ادامه می‌یابد. بعد از وقوع رویداد اعتباری فروشنده سوآپ نکول اعتباری در جایگاه فروشنده حمایت باید نسبت به جبران زیان خریدار اقدام نماید.

شبهه‌ی ربوی بودن قراردادهای سوآپ

شبهه درباره‌ی قرارداد سوآپ نكول اعتباري، به این شکل مطرح مي‌شود كه فروشنده سـوآپ نكول اعتباري مبلغ بيشتر يا كمتري را در ازاي جريان هاي نقدي ثابت مي پردازد و احتمـال كمي وجود دارد كه مبلغ پرداختي به طور دقيق برابر جريان‌هاي نقدي ثابت باشد. از اين رو، اين قرارداد نوعي رباي قرضي (دريافت بيشتر از اصل وام) است. همان‌طور كه پيش از اين ذكر شد، فروشنده‌ی سوآپ نكول اعتباري، خريـدار را در برابـر دريافت جريان‌هاي نقدي ثابت بيمه مي‌كند. در حقيقت آنچه در برابر مبلـغ پرداختـي قـرار مي‌گيرد، تأمين و تضمين خسارت احتمالي است. از قرارداد سواپ چیست؟ اين رو قرارداد سوآپ نكـول اعتبـاري، وام نيست و طرفين قصد پرداخت و دريافت وام را ندارند. از سوي ديگر، پرداخت اضافي در ربا بر مبناي زمان است اما در قرارداد مورد بحث، زمان اثرگذار نبوده و بزرگـي رويـداد اعتباري تعيين‌كننده‌ی مقدار زيان پرداختي در سوآپ نكول اعتباري است.

ارز یونی سواپ چیست؟ راهنمای جامع برای افراد مبتدی

ارز یونی سواپ

ارز یونی سواپ یکی از کریپتوهای پیشرو در مبادلات دیجیتال است که روی بستر بلاکچین اتریوم اجرا می شود. ما در این متن قصد داریم تا شما را با یونی سواپ آشنا کنیم تا بتوانید در صورت نیاز از مزایای استفاده این ارز در بازار دارایی های دیجیتال بهره مند شوید.

بسیاری از مبادلات تجاری بر روی سیستم های تبادل مالی متمرکز در حال انجام شدن است. در سیستم های متمرکز مانند کوین بیس یا بایننس ممکن است نیاز باشد که کاربران برای تبادلات مالی از روش های قدیمی مانند سیستم دفتر سفارش ارز یا order book استفاده کنند. اما یونی سواپ سعی کرده است تا از روش جدیدی برای تبادلات مالی استفاده کند که در جای خود نوعی تحول در بازار تبادل ارزهای دیجیتال محسوب می شود.

ارز یونی سواپ و تبادل مالی غیرمتمرکز

در تبادلات مالی دیجیتالی که با استفاده از سیستم دفتر سفارش ارز یا order book انجام می شود. خریداران و فروشنده ها در یک لیست به ترتیب اقدام به عرضه و تقاضا برای ارزهای دیجیتال خواهند نمود. ممکن است که وضعیت های خرید و یا فروش زیادی در یک لیست وجود داشته باشد و برای این که یک تبادل مالی موفق صورت پذیرد باید یک سفارش خرید ارز دیجیتال با یک سفارش فروش آن تطبیق داده شود تا بتوان یک مبادله مالی موفق را داشت.

در این حالت برای این که موفق به تبادل مالی ارزهای دیجیتال و خرید فروش آن ها شد باید مقدار و ارزش دارایی مورد معامله یکسان باشد. برای مثال اگر شما قصد خرید بیت کوین با ارزش مالی 33 هزار دلار داشته باشید، در یک سیستم تبادل مالی متمرکز باید منتظر بمانید تا یک فروشنده در سمت دیگر پیدا شود که به دنبال خریدار بیت کوین به ارزش 33 هزار دلار یا بیشتر باشد.

یا برعکس اگر شما قصد فروش یک بیت کوین با ارزش 33 هزار دلار داشته باشید باید منتظر پیدا شدن خریدار در سمت مقابل باشید که به دنبال بیت کوین با ارزش 33 هزار دلار یا بالاتر است. تا بتوانید موفق به تبادل مالی ارز خود شوید.

این روش می تواند در تبادل مالی متمرکز پاسخگوی نیاز کاربران باشد اما مشکل هایی با خود به همراه دارد. از این مشکلات به اصطلاح با عنوان مشکلات فقدان نقدینگی نام برده می شود که به معنی عدم سرعت مناسب در تبادلات مالی و یا غیر سیال بودن آن است.

ارز یونی سواپ

حل مشکل نقدینگی با ارز یونی سواپ

در روش های تبادل مالی متمرکز اگر خریدار و فروشنده در لیست به اندازه کافی وجود نداشته باشد امکان دارد که شما موفق به خرید یا فروش ارز مورد نظر خود با قیمت سفارش داده شده نشوید. ارز یونی سواپ قصد دارد این مشکل را در تبادلات مالی در دنیای دیجیتال حل کند.

این کار با استفاده از یک سیستم تبادل مالی غیر متمرکز انجام خواهد شد. اگر بخواهید بهتر به معنی نقدینگی پی ببرید می توانید تصور کنید که شما مالک یک مغازه فروش مواد غذایی هستید که در یک خیابان در حال فعالیت است.

اگر مغازه شما در یک خیابان شلوغ در بازار قرار گرفته باشد که تعداد زیادی خریدار به آن مراجعه می کنند و از سوی دیگر تعداد زیادی فروشنده انواع محصولات و کالاها در آن خیابان در حال فعالیت هستند، این خیابان و یا این بازار را با نام بازار نقدینگی یاد می کنند. که به معنی این است که خرید و فروش در این بازار در جریان است و مانند یک سیال در حرکت است.

اما اگر بازار یا خیابانی که مغازه شما در آن قرار گرفته است آرام و بی صدا بود و مشتری های زیادی در آن نبودند یا این که مغازه های کمی در این بازار باز بود، به این خیابان یا بازار به اصطلاح narrow market یا بازار محدود یا باریک گفته می شود.

ارز یونی سواپ قصد دارد تا بازار تبادل و خرید و فروش ارزهای دیجیتال را به یک بازار نقدینگی تبدیل کند و از norrow بودن یا محدود بودن آن جلوگیری کند تا همه بتوانند ارزهای خود را به راحتی و به سرعت در این بازار به فروش برسانند.

ارز یونی سواپ

ارز یونی سواپ چیست؟

با توجه به نیازی که در بازار تبادلات مالی دیجیتال برای عرضه و فروش ارزهای دیجیتالی وجود دارد، ارز یونی سواپ قصد دارد گونه ای کاملا متفاوت از تبادل مالی دیجیتالی را به کاربران عرضه کند. به این معنی که یونی سواپ در صدد است که نحوه مالکیت کاربران و نیز نحوه تعامل در بازار را به کلی متحل نماید.

به همین دلیل در حال حاضر یونی سواپ در حال عرضه مدل های جدیدی از ترید است که با استفاده از پروتکل خودکار نقدینگی می تواند به کاربران کمک نماید تا در یک فرایند روان موفق به کسب سود شوند.

پلتفرم یونی وساپ در سال 2018 و بر روی بستر بلاکچین اتریوم عرضه شد. می دانید که بستر بلاکچین اتریوم دومین پروژه کریپتو بزرگ در دنیا است که حجم بالایی از سرمایه بازار را در خود جا داده است. این بستر قابلیت های زیادی دارد. از سوی دیگر این پلتفرم عرضه شده بر بستر اتریوم با توکن های ERC-20 سازگار است و زیر ساخت هایی مانند سرویس های کیف پول دیجیتال مانند METAMASK ,لجر،کول‌والت،ترزور بر روی آن عرضه می شوند.

یک مزیت ارز یونی سواپ این است که منبع آزاد است و هر کسی می تواند به طور کامل کدهای آن را کپی کند تا سیستم تبادل مالی غیر متمرکز خود را داشته باشد. این پلتفرم حتی به کاربران اجازه می دهد که توکن ها را برای مبادله به طور رایگان لیست کنند.

این در حالی است که مبادلات معمول مالی متمرکز رایگان نیستند و برای قرار دادن کوین های جدید در لیست هزینه های زیادی دریافت می کنند. برای همین حتی اگر تنها این ویژگی در یونی سواپ وجود داشت، به خودی خود برای بسیاری از کاربران دارای اهمیت بسیار بالایی بود.

ارز یونی سواپ

امنیت و سرعت یونی سواپ

ما در مورد منبع آزاد بودن پلتفرم یونی سونی صحبت کردیم. هم چنین تعدادی از مزایای آن را در بخش های قبل شرح دادیم. غیر متمرکز بودن یونی سواپ معنای دیگری هم دارد که برای کاربران بسیار مهم است

به دلیل این که یونی سواپ یک ارز تبادلی غیر متمرکز یا یک DEX است کاربران می توانند با استفاده از این پلتفرم کنترل سرمایه و دارایی های خود را در هر زمانی در دست داشته باشند.

این در حالی است که در شبکه های متمرکز تبادل ارزهای دیجیتال در زمان مبادلات هر یک از کاربران باید کلید خصوصی یا محرمانه خود را در اختیار پلتفرم مربوطه قرار دهند تا بتوانند در لیست خرید یا فروش ارزها قرار بگیرند. این کلیدها در اکثر موارد در دیتابیس قرار می گیرد و در بلاکچین اجرا نمی شود.

برای همین امنیت کافی را در حفظ حریم خصوصی کاربران نخواهد داشت. البته کلید خصوصی کاربران در این روش می تواند به خوبی محافظت شود. اما نیاز به زمان بیشتر و هزینه دارد تا بتوان کنترل کلید خصوصی یا کلید محرمانه را حفظ نمود.

برای همین پلتفرم ارز یونی سواپ با حفظ کلید خصوصی کاربران امکان هک شدن داده ها و نیز سرقت دارایی های آن ها را کمتر خواهد کرد. بر اساس بررسی هایی که اخیرا صورت گرفته است، یونی سواپ در حال حاضر چهارمین پلتفرم بزرگ غیر متمرکز مالی (DeFi) است. به گونه ای که در سال جاری ارزش دارایی های دیجیتال قرار گرفته در بستر این پروتکل بیش از 3 میلیارد دلار برآورد شده است.

قراردادهای ارز یونی سواپ

یکی از مطالب مهمی که باید در مورد ارز یونی سواپ بدانید نحوه کار کردن آن است. در حال حاضر این پلتفرم از دو قرارداد هوشمند برای اجرای پروتکل های خود بهره می برد. قرارداد تبادل یا exchange و قرارداد کارخانه یا factory دو قرارداد هوشمند هستند که در حال حاضر توسط یونی سواپ اجرا می شوند.

این دو قرارداد در واقع برنامه های کامپیوتری هستند که به طور خودکار اجرا می شوند و برای انجام عملیات های مشخص طراحی شده اند. این عملیات ها توسط این قراردادهای هوشمند در شرایط و موقعیت های خاص صورت می پذیرد. به گونه ای که برای اضافه کردن توکن جدید به پلتفرم نیاز است تا قرارداد هوشمند کارخانه یا factory مورد استفاده قرار گیرد.

این در حالی است که قرارداد هوشمند دوم که با نام قرارداد مبادله یا exchange در بالا به آن اشاره شد برای آسان کردن سواپ ارزها و یا توکن ها مورد استفاده قرار خواهد گرفت. در حال حاضر انواع توکن ERC-20 را می توان با توکن دیگر در پلتفرم به روز رسانی شده V.2 سواپ نمود و امکان تبادل آسان توکن ها با پلتفرم ارز یونی سواپ در نسخه به روز رسانی شده V.2 این پلتفرم فراهم شده است.

ارز یونی سواپ

ارز یونی سواپ و اجرای پروتکل نقدینگی

روشی که با استفاده از آن می توان مشکلات فقدان نقدینگی که در بخش های ابتدایی متن مورد اشاره قرار گرفت را برطرف نمود در پلتفرم یونی سواپ با استفاده از پروتکل نقدینگی ارائه شده است. در این پروتکل کاربران تشویق می شوند تا مشکلات تبادل مالی را با فراهم نمودن نقدینگی برای تبادل ارزهای دیجیتال برطرف کنند.

این یکی از موفقیت های ارز یونی سواپ است که با استفاده از استخرهای نقدینگی و اجرای پروتکل های مربوطه می توان به آن دست یافت. در این پروتکل کاربران یونی سواپ دارایی های خود را در استخر نقدینگی در کنار هم خواهند گذاشت تا امکان تبادل مالی و ترید را در این پلتفرم مهیا کنند.

برای همین به کاربران در این پروتکل نام LP یا liquidity provider اطلاق می شود که به معنی فراهم کننده نقدینگی می باشد. هر توکن در این پروتکل دارای استخر مختص به خود است که کاربران می توانند در آن مشارکت داشته باشند. قیمت هر توکن نیز با استفاده از یک الگوریتم که توسط کامپیوتر اجرا می شود محاسبه خواهد شد. نحوه محاسبه ارزش هر توکن با این الگوریتم ها در جای خود بسیار جالب است.

با این سیستم یک خریدار و یا یک فروشنده نیاز ندارد تا برای مدت زیادی منتظر بماند تا در طرف مقابل یک فروشنده یا یک خریدار پیدا شده و امکان تبادل مالی فراهم شود. به جای آن می توانند هر تریدی را به طور لحظه ای در یک قیمت مشخص در یک استخر نقدینگی انجام دهند. این مزیت ارز یونی سواپ در تبادلات مالی برای خریداران و فروشندگان بسیار مهم است.

ارز یونی سواپ و هزینه تبادلات مالی

این پلتفرم برای تبادلات مالی هزینه ای را از افراد دریافت می کند که معادل 0.3 درصد برای هر ترید است. این هزینه به صورت خودکار بر روی پلتفرم گرفته شده و برای مخزن نقدینگی ارسال می شود. این سود به کاربران فراهم کننده نقدینگی نیز تعلق خواهد گرفت.

به گونه ای که فراهم کنندکان نقدینگی در ازای سرمایه ای که در استخر نقدینگی به اشتراک گذاشته اند یک توکن دریافت می کنند که نشان دهنده میزان اشتراک آن ها در استخر مربوطه است. این کاربران در زمان انجام ترید سهم خود را با توجه به میزان مشارکت خود در استخر نقدینگی دریافت خواهند نمود.

هنگامی که فراهم کنندگان نقدینگی قصد خروج از استخر مربوطه را داشته باشند قرارداد سواپ چیست؟ به میزان سهم خود در این استخر از مخزن نقدینگی سود دریافت خواهند کرد.

ارز یونی سواپ در به روز رسانی خود در v.2 پروتکل جدیدی را معرفی کرده است که 0.05 درصد از 0.3 درصد سود تبادلات مالی یا تریدها را برای توسعه مالی آینده سرمایه گذاری کند. این پروتکل می تواند با رای مشارکت کننده ها در این پلتفرم اجرا و یا لغو شود. در حال حاضر این پروتکل لغو شده است ولی در صورتی که این پروتکل اجرا شود به این معنی خواهد بود که LP ها به میزان 0.25 درصد سود تبادلات و تریدها را دریافت خواهند کرد.

آینده ارز یونی سواپ

ارز یونی سواپ در حال حاضر توجه بسیاری از فعالان ارزهای دیجیتال را به خود جلب کرده است. با توجه به قابلیت های بسیاری زیادی که این پلتفرم دارد به نظر می رسد که در اینده بتواند تحولات مهمی را در تریدها و امکان انجام تبادلات مالی غیر متمرکز ایجاد کند.

در دست گرفتن چند میلیارد دلار از سرمایه موجود در بازار ارزهای دیجیتال دستاورد بزرگی است که می توان ذکر نمود. در حال حاضر ارز یونی سواپ توانسته است حجم بالایی از سرمایه موجود در بازار را به خود اختصاص دهد که اگر چه در رتبه های چندم بازار قرار دارد. اما با مشارکت بیشتر کاربران به نظر میرسد آینده بهتری برای فعالان و کاربران این پلتفرم وجود داشته باشد.

سوآپ و کاربردهای آن

قراردادهای سوآپ یکی از شیوه‌های نوین تجارت بین‌الملل محسوب می‌شود و این شیوه قادر است در حل مشکلات اقتصادی و رشد و توسعه کشور نقش موثری داشته باشد.

سوآپ و کاربردهای آن

به گزارش کارآفرین نیوز، قرارداد سوآپ به‌ عنوان یکی از رایج‌ترین موافقت‌نامه‌های حوزه تجارت بین‌الملل شناخته می‌شود. این قرارداد در سال‌های اخیر مورد توجه بسیاری از کشورها به‌ خصوص در حوزه نفت و گاز و منابع طبیعی بوده و در سال‌های اخیر در حوزه بازار سرمایه و رمزارز نیز ورود پیدا کرده است.

سوآپ که در لغت به معنی معامله پایاپای یا بدهی مالی معرفی می‌شود، قراردادی بوده که به‌ موجب آن، جریان‌های نقدی با نرخ معین با جریان نقدی با نرخ شناور برای مدت‌زمان خاصی مبادله می‌شود.

در سال ۱۹۸۰ میلادی اولین قرارداد سوآپ در لندن طراحی شد و پس از آن به‌ منظور تسهیل در صادرات و واردات، رفع کمبود ارز، مدیریت نوسانات ارزی، نرخ بهره، نرخ کالا، کاهش هزینه، جذب سرمایه‌گذار خارجی و . مورد توجه کشورهای دیگر قرار گرفت.

پس از فروش پاشی شوروی و استقلال کشورهای آسیای مرکزی به‌ منظور مبادله نفت با ایران، سواپ در ایران نیز پای گذاشت.

سوآپ

در حال حاضر، متداول‌ترین سوآپ، سوآپ نرخ بهره محسوب می‌شود. سوآپ نرخ بهره نوعی قرارداد است که طی آن جریان‌های نقدی ثابت با جریان‌های نقدی شناور ناشی از یکی دارایی پایه معاوضه می‌شوند.

در واقع در آن یا واحد اقتصادی توافق می‌کند جریان‌های نقدی با بهره‌ ثابت از پیش تعیین شده را چندین بار در سال پرداخت نماید. البته طرف مقابل نیز، در این مدت، بهره‌هایی با نرخ متغیر بر روی همان مبلغ دریافت می‌کند.

سوآپ ارزی نوع دیگری از سوآپ بوده که جریان پرداختی در یک ارز خاص با جریان پرداختی در ارز دیگر معاوضه می‌شود.

به بیان دیگر فرض کنید شرکتی برای انجام فعالیت‌های اقتصادی خود نیاز به دلار دارد و در مقابل شرکت دیگری نیز قرار دارد که برای انجام فعالیت‌های خود به یورو احتیاج دارد.

دارایی‌های این دو شرکت نشان می‌دهد که شرکت اول دارای سرمایه یورویی و شرکت دوم دارای سرمایه دلاری است. در نتیجه این دو شرکت اقدام به قرارداد سوآپ ارزی کرده تا برای مدت معین ارز مورد نظر خود را تامین نمایند.

سومین نوع سوآپ، سوآپ کالا بوده که در آن قراردادی جهت مبادله و تعویض دسته از کالا انعقاد می‌شود. با وجود اینکه سوآپ کالا در کالاهای همسان صورت می‌گیرد، اما در شرایط تحریمی برای کالاهای غیر همسان نیز استفاده می‌شود.

به طور مثال کشور ما که در شرایط تحریمی قرار دارد برای خرید ماده معدنی با مشکل مواجه است. همچنین فرض می‌شود، در حال حاضر نیز روسیه به دلیل تحریم نیاز به فولاد دارد، قرارداد سواپ چیست؟ قرارداد سواپ چیست؟ از آنجایی که سیستم بانکی دو طرف نیز تحریم بوده، لذا با قرارداد سوآپ این امر امکان‌پذیر است.

که البته در شرایط غیر تحریمی نیز به دلیل کاهش هزینه‌های ارزی نیز بسیار کارا است.

به‌ طور کلی قراردادهای سوآپ دارای مزایایی نظیر مدیریت ریسک، کاهش هزینه انتقال کالا و ارز، کاهش زمان نقل‌ و انتقال کالا، گریز از محدودیت‌های تحریمی، افزایش بهره‌وری ناوگان حمل‌ و نقل و مانعی برای تاثیر منفی تغییر قیمت‌ها بر ارزش دارایی طرفین قرارداد را دارند، البته کاهش تولیدات داخلی، کاهش ارزش پول ملی، تبدیل اقتصاد کشور به یک اقتصاد خام فروش و . نیز از معایب این قراردادها محسوب می‌شوند.

سوآپ

سواپ ارز دیجیتالی نیز به معنی مبادله یک توکن با توکن دیگر است، به طور مثال مقداری بیت‌کوین را با اتریوم معامله می‌کنید، البته این مقدار کاملاً از لحاظ ارزش تتری یا دلاری یکسان است.

فرض کنید شما نیاز به یک بیت‌کوین دارید و در کیف پول شما ۱۵ اتریوم موجود است، شما با ۱۴.۹۶ اتریوم قادر هستید یک بیت‌کوین دریافت کنید که به این سبک معامله سوآپ ارز دیجیتالی می‌گویند.

قرارداد سه‌جانبه سوآپ گاز چگونه موقعیت ایران را در منطقه ارتقا می‌دهد؟

قرارداد سه‌جانبه سوآپ گاز چگونه موقعیت ایران را در منطقه ارتقا می‌دهد؟

یک کارشناس مسائل بین الملل می گوید: منافع این اقدام برای هر سه کشور است و ما به طور طبیعی حق ترانزیت هم دریافت می کنیم که رقم آن البته هنوز اعلام نشده و مشخص نیست. لذا اقدامات انجام شده در مجموع اقدامی مثبت و خوب و مفید برای تقویت سیاسی روابط بین ایران و اذربایجان و ترکمنستان است. این قرارداد همچنین نشان دهنده اراده هر سه کشور است برای اینکه بتوانند شرکای اقتصادی خوبی برای هم باشند.

مهسا مژدهی: قرار است گاز ترکمنستان از این پس از راه ایران به آذربایجان منتقل شود. در قرارداد سواپ گازی بین سه کشور مشخص شده که همکاری های انرژی بین سه کشور گسترش چشم گیری پیدا می کند. در این میان برخی از روابط سیاسی با این دو کشور که پیش از این کم رنگ بوده و یا حتی تنش هایی داشته، بر اثر همکاری های اقتصادی می تواند گسترش پیدا کند. این قرارداد طرفداران و مخالفان زیادی دارد اما نخستین اقدام دیپلماتیک دولت رییسی است که به سرانجام رسیده است.

در خبرآنلاین با محسن پاک آیین کارشناس مسایل بین الملل به گفتگو نشسته ایم:

قرارداد سه‌جانبه سوآپ گاز چگونه موقعیت ایران را در منطقه ارتقا می‌دهد؟

قرارداد سوآپ نخستین دستاورد دیپلماتیک دولت سیزدهم است که به تازگی بسته شده. اهمیت چنین قراردادی برای ایران در چیست؟

قراردادی که امضا شد در واقع اینگونه اجرا می شود که سالیانه بین یک و نیم تا دو میلیارد متر مکعب گاز ترکمنستان به اذربایجان از مسیر ایران منتقل شده یا به اصطلاح سوآپ می شود. ما گازمان را در مرز ترکمنستان دریافت می کنیم و بعد در استارا از مسیر خط لوله ای که به باکو می رود آن را به اذربایجان تحویل میدهیم. به این شکل روزانه دو میلیون متر مکعب گاز تحویل داده می شود.

اثار مثبت این شکل از همکاری کم نیست و چند بعد دارد. در بعد سیاسی نشان دهنده اراده سیاسی ایران است برای تقویت روابط با کشورهای همسایه و ترمیم روابط با برخی از کشورهایی که با آنها اختلاف نظر داشته ایم و ما مدتها بر سر انتقال گاز از ترکمنستان به ایران اختلاف نظر داشتیم. این کشور معمولا در مقاطعی قیمت گاز را افزایش می داد. به خصوص در زمستان در مناطق شمال و شمال شرقی کشور به ویژه مثلا خراسان شمالی و جنوبی و رضوی با مشکل گاز مواجه بودیم. یکی از اثار مثبت این ماجرا این است که گاز را تحویل گرفته و می توانیم در این مناطق تزریق کنیم و در مناطقی مانند استارا که گاز بیشتر است، می توانیم گاز را به اذربایجان بدهیم. لذا این مشکلی که ممکن است در شمال شرق برای ما پیش بیاید حذف می شود.

از طرف دیگر ما سالیان سال است که گاز اذربایجان را از نخجوان سواپ میکنیم. این مرحله همکاری ما را افزایش می دهد. قبلا یک میلیارد مترمکعب را در سال از گاز اذربایجان را به نخجوان می فرستادیم و الان هم دو میلیارد از گاز ترکمنستان را می فرستیم به نخجوان. لذا همکاری های کلی ما با باکو هم میزانش افزایش پیدا می کند.

منافع این اقدام برای هر سه کشور است و ما به طور طبیعی حق ترانزیت هم دریافت می کنیم که رقم آن البته هنوز اعلام نشده و مشخص نیست. لذا اقدامات انجام شده در مجموع اقدامی مثبت و خوب و مفید برای تقویت سیاسی روابط بین ایران و اذربایجان و ترکمنستان است. این قرارداد همچنین نشاندهنده اراده هر سه کشور است برای اینکه بتوانند شرکای اقتصادی خوبی برای هم باشند.

آیا این اتفاق به تهران کمک می کند که روابط سیاسی خود را با کشورهای آذربایجان و ترکمنستان کمک کند؟

وقتی همچین قراردادی اجرا می شود و وزرای دو کشور قرارداد را امضا می کنند به این معناست که اراده سیاسی هر سه کشور بر تقویت روابط استوار است. اگر به سابقه روابط نگاه کنیم که در مقاطعی روابط با ترکمنستان به دلیل بحث انرژی و گاز و مسائل ترانزیتی به مشکل بر می خورده و در هفته های اخیر هم برخی ازسو تفاهم ها و اختلاف نظرها با اذربایجان اتفاق افتاده بود که حتی به درگیری لفظی مقامات کشورها کشید. در این مقطع وقتی سه کشور گفتگو می کنند و به توافق می رسند به این معناست که به دنبال تقویت روابط و مراقبت از آن است. ارتباطات را هم می خواهند تقویت کنند که نشاندهنده این است که کشورها به دنبال تامین منافع اقتصادی خود هم هستند. بنابراین می توانیم بگوییم که سواپ گازی و قراردادی که امضایش منافع هر سه را تامین خواهد کرد.

یک بحثی که در مورد این اتفاق مطرح شده، کم شدن فشار تحریم بر روی ایران با توافقاتی از این دست است. یعنی هر چقدر اقتصاد ایران به کشورهای منطقه گره بخورد دست تحریم کنندگان بسته تر خواهد بود. چنین موضوعی چقدر در این قرارداد موثر است؟

به هر میزان که ارتباطات اقتصادی ما با همسایگان تقویت شودُ به طور طبیعی آثار تحریم ها مرتفع می شود. البته ما باید بسیار مراقب باشیم که دچار افراط و تفریط نشویم. این اقدام بسیار خوبی بوده که بین سه کشور اتفاق افتاده و قطعا در مسیر مدیریت تحریم ها بوده. اما اینطور نیست که با این قرارداد تحریم ها لغو شده یا بی اثر شود. این کار مثبتی بوده و به هر میزانی که همکاری های اقتصادی ما بیشتر شود، به طور طبیعی آثار کارآمدی تحریم کاهش می یابد و ما فضاهای بیشتری را برای مدیریت تحریم و عبور از این مساله پیدا می کنیم.

آیا سواپ کمک می کند که ایران تبدیل به قطب انرژی در منطقه شود؟

این یک قرارداد است که برای ایران بسیار مفید است. اینکه بگوییم که قطب انرژی منطقه می شود یا نه، بهتر است اینگونه به موضوع نگاه نکنیم. ایران یکی از قطب های انرژی بوده. به خاطر وجود ذخایر نفت و گاز در دریای عمان قطب بوده. این قراردادی هم که امضا شد به طور طبیعی نقش ایران در حوزه انرژی را در منطقه تقویت می کند. اما اینکه به خاطر قرارداد سواپ تبدیل به قطب انرژی شود اینطور نیست. حضور ما در حوزه انرژی در شمال کشور با این اتفاق افزایش پیدا می کند. قبلا این مساله فقط در جنوب و حوزه خلیج فارس بوده اما با سواپ گازی در حوزه شمال هم دارای نفوذ می شویم.

Bankiha.ir مجله بانکی ها

سوآپ در لغت به معنای معامله پایاپای ( ارز ) معاوضه ، عوض کردن ، مبادله ، بیرون کردن ، جانشین کردن و اخراج کردن آمده و در اصطلاح ، توافقی بین دو شرکت برای معاوضه جریان نقدی در آینده ( با دو نوع پرداخت متفاوت از بدهی یا دارایی ) است . قرارداد فوق تاریخ پرداخت و چگونگی محاسبه جریانات نقدی را که باید قرارداد سواپ چیست؟ پرداخت شود مشخص می کند . معمولاً محاسبه جریانات نقدی شامل ارزش های آتی یک یا چند متغیر بازار است . اولین قراردادهای سوآپ در اوایل دهه 1980 منعقد شدند . از آن زمان تاکنون بازار سوآپ رشد چشم گیری داشته است . در حال حاضر اکثر قراردادهای مشتقات خارج از بورس به صورت سوآپ انجام می شود .

1. دارایی پایه ؛ موضوع قرارداد قرارداد سواپ چیست؟ است و هدف از قرارداد ، انتقال ریسک اعتباری در معرض آن است . بطور معمول ، دارایی پایه یکی از اقلام زیر است :

2. فروشنده سوآپ Swap Seller )) ؛ طرف قراردادی که نرخ شناوری را دریافت و بازده کل را به طرف دیگر قرارداد پرداخت می کند . به فروشنده سوآپ ، خریدار حمایت نیز گفته می شود .

3. خریدار سوآپ ( Swap Buyer ) ؛ طرف قراردادی که با پرداخت نرخ شناور و دریافت بازده کل موافقت می کند ، به خریدار سوآپ فروشنده حمایت یا سرمایه گذار نیز گفته می شود .

4. شخص مرجع یا تعهد مرجع : شخص مرجع همان صادر کننده ابزار بدهی است . این شخص می تواند شرکت ، دولت و یا صادر کننده وام باشد .

5. صرف سوآپ ( Swap Premium)؛پرداخت هایی که به وسیله خریدار حمایت صورت می گیرد ، "پایه صرف" موسوم است . خریدار و فروشنده در تاریخ معامله برروی این صرف به توافق می رسند و صرف تا پایان مدت قرارداد ثابت می ماند .

سوآپ انواع فراوانی دارد . از بین انواع قراردادهای سوآپ ، قراردادهای سوآپ ارز و سوآپ نرخ بهره ، مهمترین و پرکاربردترین‌ها است .

1) سوآپ‌های نرخ بهره ، سوآپ نرخ بهره یکی از ابزارهای مهم برای مدیریت ریسک نرخ بهره به شمار می آید که برای اولین بار در سال 1982 در ایالت متحده مورد استفاده قرار گرفت . وقتی که تقاضا برای ابزارهای مالی رو به افزایش است ، این ابزار می تواند برای کاهش ریسک نرخ بهره به کار گرفته شود . شایع ترین نوع سوآپ که اصطلاحاً به Plain Vanilla Swaps نامیده می شود ، برای نرخ بهره برداری مشخصات زیر است ؛

شکل زیر یک سوآپ نرخ بهره را بین بانک پس انداز "الف " و شرکت مالی " ب " نشان می دهد . بانک پس انداز الف موافقت می کند که یک نرخ ثابت 7% را برای یک میلیون تومان از " اصل فرضی " برای قرارداد سواپ چیست؟ ده سال آینده بپردازد و شرکت مالی ب نیز می پذیرد که نرخ اسناد خزانه یکساله را علاوه بر یک درصد ، برای مبلغ یک میلیون تومان ( اصل ذهنی ) را برای همان دوره پرداخت نماید . به این ترتیب هر ساله باید بانک پس انداز الف ، معادل 7% یک میلیون تومان را یه شرکت مالی ب نماید ، در حالی که شرکت مالی ب نیز باید نرخ اوراق خزانه (T-bill) بعلاوه یک میلیون تومان را به بانک پس انداز الف بپردازد . نرخ ثابت برای دوره ده ساله : 7%x 1000000 و نرخ متغیر برای دوره ده ساله (T-bill + 1%x1000000) خواهد بود .

2) قراردادهای سوآپ ارز ( Currency Swap Contracts ) ؛ سوآپ ارز عبارت است از پرداخت های اصل و فرع مبلغی قرارداد سواپ چیست؟ از یک ارز در برابر پرداخت اصل و فرع در ارز دیگر . قرارداد سوآپ ارزی ایجاب می کند که مبالغ اصل ( وام ) با ارزهای گوناگون تعریف شده باشد ، که این مبالغ بطور معمول در شروع و پایان عمر سوآپ ، پرداخت می شوند . مبالغ پایه ( اصل وام ) طوری انتخاب می شوند که در صورت پرداخت در زمان شروع و ابتدای قرارداد ، معادل و مساوی همدیگر باشند . این برابری براساس نرخ برابری نقدی ارزهای مربوطه در زمان شروع قراداد است .

تحت یک قرارداد یا معامله سوآپ ارز ، یکی از طرفین طرفین توافق می کند تا پرداخت های دوره ای (ماهانه ،سالانه و . ) در یک ارز مشخص ، برای یک دوره خاص داشته باشد تا بدهی طرف دیگر معامله ( که از لحاظ ارز عنوان شده متحمل شده است ) ، برطرف شود . در عوض ، طرف دوم معامله توافق میکند که همین عملیات را در مورد طرف نخست قرارداد پیاده کند . سوآپ ارزی ، زمانی امکان پذیر است که هریک از جریان های پرداختی که سوآپ می شوند ارزش یکسان داشته باشند ( بدون در نظر گرفتن اینکه این جریان ها به نرخ بهره ثابت یا نوسانی بستگی دارندیا نه ؟ )

سوآپ ارز انواعی دارد ، در سال 1990 معمولترین شکل سوآپ ، سوآپ ارز ثابت ، Fixed for Fixed بود که بصورت سوآپ Plain Vailla رایجترین نوع سوآپ شناخته می شد . تحت این سوآپ ارز گردش نقدینگی سوآپ براساس گردش نقدینگی آتی دو ارز متفاوت است .

یک شکل معمول دیگر از سوآپ ، سوآپ ارز شناور - شناور Flow for Flow است . در این حالت هر دو طرف جریان پرداختی براساس نرخ های شناور ارزهای مورد قرارداد است . بدین معنا که نرخ مورد توافق معامله گران عبارت است از نرخ زمان سررسید معامله .

یک نوع دیگر از سوآپ ارز که بسیار شایع و معمول است ، سوآپ ارز غیرهمسان Cross Currency Swap است و آن توافقی است برای سوآپ نرخ بهره ثابت در یک ارز ، با نرخ بهره متغییر در یک ارز دیگر .

سوآپ با شروع از معامله سلف Forward Starting Swap در این نوع سوآپ برگه بهادار سلفی ، با نرخ امروز سوآپ نرخ بهره یا یک بدهی که در آینده پدید یا فروخته می شود ، قفل شده و فروخته می شود . موسسه هایی که بخواهند اوراقی را با نرخ ثابت در آینده منتشر کنند ، می توانند از این نوع سوآپ استفاده کنند .

سوآپ نرخ بازده کل Total Return Swap or Total Rate Of Return Swap : TRORS ؛ قراردادی است که در آن دو طرف معامله یک دارایی را بصورت دارایی پایه یا معیار انتخاب می کنند ، پس از آن قرار می گذارند که یکی از طرفین بهره متعلقه به آن دارایی پایه و هر نوع افزایش ارزش آن دارایی یا کاهش ارزش دارایی مربوطه را صاحب شود ، در عین حال ، طرف مقابل نیز وجوه ثابت یا شناوری را از طرف مقابل دریافت می کند که بطور معمول هم هیچگونه ارتباطی با دریافتی های نخست ندارد . در حقیقت این نوع سوآپ به طرف دوم اجاره می دهد تا دارایی اش را در برابر نوسان های ارزش ، پوشش دهد و طرف نخست نیز می تواند بدون اینکه دارایی را وارد ترازنامه اس بکند ، از عایدات اقتصادی آن بهره مند شود .

2.کاهش ریسک بازار دارای پایه فروشنده سوآپ از راه جبران زیان کاهش ارزش دارایی پایه به وسیله خریدار سوآپ .

. لازم نیست تا خریدار سوآپ شخصاً درباره تامین مالی خرید دارایی پایه اقدام کند و در عوض مبلغی را به فروشنده سوآپ در ازای دریافت بازده کل ناشی از دارایی پایه می پردازد .

. خریدار سوآپ در معرض همان میزان خطر اقتصادی ناشی از یک سبد متنوع از دارایی ها در یک قرارداد سواپ چیست؟ معامله سوآپ است که در معامله های بازار نقدی بدست می آید . به این وسیله سوآپ بازده کل نسبت به بازار نقد ابزار بسیارموثرتری خواهد بود .

خریدار سوآپ خرید یک دارایی همزمان با ریسک اعتباری مثل اوراق قرضه شرکتی در بازار را مشکل می یابد ، از سوی دیگر خریدار سوآپ در برابر دریافت بازده کل دارایی پایه در معرض دو ریسک اعتباری یا نکول فروشنده سوآپ ریسک و ریسک تغییر نرخ سود قرار می گیرد .

سوآپ دارایی (Equity Swap ) : در این سوآپ جریان های نقدی آینده بین دو طرف برای مدت مشخصی مبادله می شود . یکی از این دسته جریان های نقدی ، نوعاً بهره ای است که بر دارایی پایه ( ممکن است مبلغی پول باشد ) بار می شود . دسته دیگر جریان‌های نقدی به عملکرد شاخص سهام در بازار بورس اوراق بهادار مربوط است . به این معنا که یکی از طرفین جریان های بهره ای دارایی پایه را صاحب می شود و طرف دیگر تغییرهای ارزش شاخص بورس اوراق بهادار در مدت زمان مورد توافق را بدست می آورد .

سوآپ نکول اعتباری (Credit Default Swap :CDS): این سوآپ پرکاربردترین مشتقه اعتباری است . این قرارداد توافقی است که طی آن طرف خریدار اجرتی را بصورت دوره ای ب طرف فروشنده در برابر تعهد وی به پرداخت مبلغ مشخصی در آینده و در صورت بروز حادیه ای مورد توافق پرداخت میکند . این قرارداد مانند بیمه است که طی آن صاحبان دارایی ها آنها را در ازای مبلغی بصورت دوره ای بیمه می کنند . تفائت اصلب بین " سوآپ نکول اعتباری " و " سوآپ نرخ بازده کل " در این است که سوآپ نکول اعتباری از دارایی در برابر بروز یک اتفاق خاص محافظت می کند درحالیکه سوآپ نرخ بازده کل از دارایی در برابر کاهش ارزش احتمالی آینده ان محافظت می کند . به عبارت دیگر در حالیکه CDS بصورت ابزار مشتقه اعتباری مطرح است ، TRORS هیچگاه بصورت یک مشتقه اعتباری مطرح نیست .

سوآپ با سررسید ثابت Constant Maturity Swap :CMS) : سوآپ با سررسید ثابت یک سوآپ جهت تامین منابع مالی است که به خریدران آن این امکان را می دهد تا بتواند مدت زمان مشخصی را بصورت دوره دریافت جریان های نقدی در خلال معامله خود مشخص کند. سوآپ با سررسید ثابت در مقابل نقطه ای در منحنی تغییرهای قیمت سوآپ مربوط به یک قیمت اعلام شده دوره ای ثابت می شود .

سوآپ تفاضلی (Differential Swap) : نوعی سوآپ نرخ بهره است که طی ان نرخ بهره در یک ارز با یک نرخ بهره متغیر در یک ارز خارجی معاوضه می شود .

سوآپشن (Swaption): سوآپشن ها ابزار جدیدی از ابزارهای مهندسی مالی برای کنترل ریسک نرخ بهره محسوب می شوند و در واقع یک نوع حفاظت از نرخ بهره بلند مدت است .

ریسک اعتباری در سوآپ : قراردادهایی همچون سوآپ که در واقع توافق نامه های خصوصی بین شرکت هستند در معرض ریسک اعتباری هستند .

1. قراردادهای آتی و اختیار معامله ابزارهای مالی به نسبت کوتاه مدت بوده و در سررسیدهای کوتاه مدت کاربرد دارند . چنین قرارداد سواپ چیست؟ ابزارهایی برای سررسیدهای حداکثر تا یک سال می توانند کارآیی داشته باشند و با توجه به قیمت تمام شده آن ( ارزش قرارداد ) مثمر ثمر بودهو ریسک را پوشش می‌دهد. اما سوآپ ( قراردادهای سوآپ ) براحتی و با قیمت مناسب (Cost-Effective) شرت یا موسسه مالی یا صندوق سرمایه گذاری که با ریسک وام یا سرمایه گذاری روبه رو است را در درازمدت پوشش می‌دهد .

2. تفاوت دیگر بین قراردادها این است که قراردادهای سوآپ در اصطلاح به قراردادهای (Over the Counter : OTC) معروف هستند ، یعنی قراردادهایی که خارج از بورس مورد معامله قرار می گیرند و ضوابط و مقررات استاندارد بورس بر آنها حاکم نیست . ضمن اینکه در قراردادهای سوآپ افزون بر وجود پیش فرض مبادله اصل مبلغ قرارداد در تاریخ سررسید ، جریان های نقدی حاصل از بهره های ارزهای مورد معامله در سررسید انجام می شود . در قراردادهای آتی مبلغی بعنوان حساب ودیعه و در قراردادهای اختیارات مبلغی بعنوان قیمت حق خرید یا قیمت حق فروش مطرح است که این مبالغ غیر از قیمت دارایی پایه است که در سررسید مبادله می شود . از طرفی برای شرکتی که می خواهد خود را در برابر ریسک نرخ برابری ارز خارجی پوشش دهد ، استفاده از قراردادهای اختیار معامله ارزها ، در مقایسه با قراردادهای آتی ، گزینه ممطلوبتری است .

3. پیمان آتی منجر به معاوضه جریانات نقدی فقط در یک تاریخ یکسان می شود ، ولی قراردادهای سوآپ عموماً به معاوضه جریان نقدی در چنین زمان مختلف در آینده می انجامد .



اشتراک گذاری

دیدگاه شما

اولین دیدگاه را شما ارسال نمایید.